φωτιά στα Κόκκινα!

Η Σαπφώ Ν., 67 ετών, σύζυγος, μητέρα, και γιαγιά, δούλευε για χρόνια στη βιομηχανία χημικών, στη φάμπρικα όπως έλεγε η ίδια. Ήταν η εργάτρια που κάθε βιομήχανος θα ήθελε να έχει. Κι αυτό γιατί ή Σαπφώ ένα μόνο αφέντη ήξερε στη ζωή της: Τον εαυτό της. Όταν έβλεπε κάτι στραβό στη δουλεία, φώναζε στον προϊστάμενο ότι το μαγαζί έχει γίνει Σόδομα και Γόμορρα, και πριν καλά καλά της πει τι να κάνει η Σαπφώ τους είχε βάλει όλους και όλα στη θέση τους.


Κάποια στιγμή Τα νεφρά της Σαπφούς «χτύπησαν Κόκκινο» όπως είπε στο φαρμακοποιό της και γι αυτό επισκέφτηκε ένα νεφρολόγο, που τον φώναζε « ο λεγάμενος» γιατί του άρεσε να έχει ωραίες γραμματείς. Δεν της άρεσαν αυτά της Σαπφούς, και τα εμπιστευόταν του φαρμακοποιού της. Σιγά σιγά η Σαπφώ άρχισε να γίνεται υποχόνδρια με τα φάρμακα, και τα έβαζε και με το φαρμακοποιό της:

-Δε μου λες χριστιανέ μου; Τασάκι το έχετε κάνει το νεφρί μου; Πρόσεχε γιατί άμα δω ότι ξεμωράθηκες κι εσύ και με κοροϊδεύεις θα σου βάλω μπουρλότο στο μαγαζί. Βαγγελίστρα μου τι μου΄τυχε με σας τους ανεπρόκοπους! Έχε χάρη βρε που σε ξέρω χρόνια και δε με πιλατεύεις. Άντε!

Κάποια στιγμή η Σαπφώ μπήκε νευριασμένη στο φαρμακείο και άρχισε να φωνάζει στο φαρμακοποιό:

-Που ‘σε βρε φαρμακοτρίφτη; Έλα γιατί γκρεμοτσακίστηκα στο σφουγγάρισμα και έχω μια πληγή σαν… Μα αυτή δεν είναι πληγή, είναι το μπλόκο της Κοκκινιάς!! Έλα βρε να μου βάλεις κόκκινο. Δε θέλω τίποτε άλλο με ακούς; Δε με περιμένει και κανένας λεγάμενος! Κόκκινο να μου βάλεις. Σκέτο κόκκινο!
Ξαφνικά εμφανίστηκε ο φαρμακοποιός. Κρατούσε στα χέρια του ένα χαρτί που είχε τσαλακώσει επιμελώς.

-Τι είναι αυτό χριστιανέ μου; Με αυτό θα μου καθαρίσεις την πληγή;
-Αυτό κυρία Σαπφώ είναι ένα μπουρλότο! Καλύτερα να μου διαλύσεις το μαγαζί παρά να σου δώσω κόκκινο.
-Γιατί βρε ανεπρόκοπε; Δε φτάνει που με παιδεύει το νεφρί μου και ο λεγάμενος, τώρα με παιδεύεις κι εσύ;


Γιατί ο φαρμακοποιός αρνήθηκε να χορηγήσει μερκούροχρωμ στην ασθενή;



Απάντηση

Η Σαπφώ πάσχει από νεφρική ανεπάρκεια που προκλήθηκε από νεφροτοξικότητα. Το «κόκκινο» είναι μια υδραργυρική ένωση που απορροφάται από την ανοικτή πληγή, με αποτέλεσμα να ενισχύσει τη νεφροτοξικότητα γι αυτό και η μεβρωμίνη (mercurochrome) αντενδείκνυται στους ασθενείς αυτούς. Η πληγή θα έπρεπε να καθαριστεί με οξυζενέ.

απο την Πυθία στην πιθανότητα μέρος ΙΙ

[συνέχεια απο το προηγούμενο]

.............Και τότε έγινε το λάθος. Τα φάρμακα που οι άνθρωποι ανακάλυπταν το ένα μετά το άλλο, άλλους τους έκαναν καλά και άλλους τους σκότωναν. Οι ιατροί, έπαψαν να πιστεύουν στους χρησμούς μου, κι άρχιζαν να με χλευάζουν. Έφεραν άλλη ιέρεια να κατοικεί στα μυαλά τους που μάλιστα είχε όνομα πολύ κοντά στο δικό μου: Την έλεγαν Πιθανότητα. Ο κάθε μέσος ιατρός που ήθελε να τα’ χει καλά με τη συνείδηση του και με το νόμο, έλεγε ότι το φάρμακο είναι πιθανώς αποτελεσματικό κατά της Υ νόσου. Η μόδα επικράτησε, και τότε ζήτησαν από μένα την Πυθία, να φύγω από τη σκέψη τους.

Αυτό έκανε καλό και σε μένα και στους ανθρώπους. Εγώ ξεκουράστηκα και από την άλλη μεριά, η πιθανότητα δεν ήταν κακό κορίτσι. Κατασκεύασε το placebo, που βοήθησε τους ανθρώπους να ξεσκαρτάρουν αρκετά φάρμακα. Εγώ πάλι πήρα την εκδίκησή μου, γιατί ενώ οι άνθρωποι έμαθαν τι δεν γιατρεύει, δεν ήξεραν ακόμα πώς να χρησιμοποιήσουν τα καλά φάρμακα με τέτοιο τρόπο που να θεραπεύσουν πιο πολλούς ανθρώπους. Βρε! Έχει ο καιρός γυρίσματα! Μαντεύω λοιπόν ότι θα ξαναρχίσουν οι γιατροί να πιέζουν τους φαρμακοποιούς για τη βελτίωση των φαρμάκων.
Έτσι κι έγινε. Ένας από τους φαρμακοποιούς αυτούς που αφουκράστηκε τα παράπονα των ιατρών ήταν ο Antoine Baumé (1728-1804).

Με επισκέφτηκε και μου είπε ακριβώς το τι συνέβαινε παρακαλώντας με, να του δώσω χρησμό. Έκανα το καθήκον μου, και του είπα περίπου τα εξής:

Στους δύο τρίτος μπόρεσε, με δόλο να χωρέσει,
χώθηκε μέσα στο νερό τη γύμνια του να κρύψει.

Μάρανε παιδικές ψυχές, έσβησε ανθρώπων πάθη,
γιατί κανείς δεν φρόντισε, τη πόρτα να του κλείσει.

Σαν τρίτος πήγε να διαβεί, τέταρτος να περάσει,
πέμπτος το Χάρο πολεμά, έκτoς τονε λαβώνει,
και τότε πια κατάλαβε πως Χάρος είναι ο ίδιος……..

Ο Αντωνάκης κατάλαβε. Εγώ, η Πυθία, τον είχα οδηγήσει να ανακαλύψει το δεύτερο βήμα για την ανακάλυψη ενός φαρμάκου: Τη μέτρηση. Η μέτρηση είναι αυτό που μετατρέπει τα φάρμακα σε δηλητήρια , η και αντίστροφα! Πήγε πίσω στο φαρμακείο του και δούλευε είκοσι μερόνυχτα. Όταν βγήκε, είχε ανακαλύψει το αραιόμετρο. Έτσι, κατάφερε να σταθεροποιήσει τα ελιξίρια. Σήμερα, όταν λέτε οινόπνευμα 90ο, εννοείτε 90 βαθμούς Μπωμέ, που μετριούνται με το σχετικό αραιόμετρο.

Όταν η Πιθανότητα έμαθε ότι ανακάλυψα τις μετρήσεις, για να δείξει και αυτή ότι κάτι κάνει, ανακάλυψε το στατιστικό σφάλμα. Έβαλε λοιπόν τους φαρμακοποιούς να κάνουν πολλές μετρήσεις για την αποφυγή σφαλμάτων. Κι αυτό ωφέλησε πολύ τα φάρμακα. Τώρα είχαμε ακρίβεια στις μετρήσεις. Παιδιά της Πιθανότητας ήταν οι φαρμακοποιοί Parke και Davies (τους βλέπετε παρακάτω, στο δεξιό τμήμα του πίνακα του Robert Thom) που κατάφεραν να τιτλοποιήσουν τα εκχυλίσματα, κι από τότε τα φάρμακα έχουν σταθερή δόση. Έτσι, οι άνθρωποι, πίστεψαν ότι βρήκαν τη μαγική συνταγή για να μη σκοτώνονται από τα φάρμακα.

Ε, τότε ήταν που έβγαλα ένα ακόμα χρησμό και δεν τον είπα σε κανένα:

«Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά»!

Πράγματι, οι φαρμακολόγοι άρχισαν να διαπιστώνουν ότι μόνο ένα μικρό μέρος των φαρμάκων πήγαινε στα πάσχοντα όργανα, και ξανάρχισαν να παρακαλούν ή να απειλούν τους φαρμακοποιούς. Αυτοί με τη σειρά τους δεν πήγαν στην Πιθανότητα αλλά ήρθαν σε μένα, την Πυθία. Τους ζήτησα να έρθουν σε μένα μαζί με δύο καλούς φαρμακολόγους. Μου έστειλαν τελικά τον Mayer και τον Overton το 1908. Να στη φωτόγραφία ο Overton. Αναισθησιολόγος παρακαλώ.

Ήταν καλοσυνάτοι άνθρωποι, και καλοί επιστήμονες. Μου’ παν λοιπόν, ότι τα φάρμακα που φτιάχνονταν δεν τα απορροφούσε καλά το στομάχι γι’ αυτό δεν είχαν δράση. Τότε, τους έδωσα τον παρακάτω χρησμό:

ΑΦΟΥ Η ΛΥΠΗ ΔΕΝ ΛΕΙΠΕΙ, ΛΙΠΟΣ ΛΟΙΠΟΝ ΕΚΛΕΙΠΕΙ.


Δεν κατάλαβαν τίποτα. Αμ το τραβάει τελικά η ψυχή σας το βουκολικό! Τι να κάνουμε; Οι εποχές άλλαξαν, και σαν επαγγελματίας προφητατζού έπρεπε να προσαρμοστώ. Βλέπετε, είχα αρχίσει να έχω και ανταγωνισμό: Από αριστερά μου είχα τον Άγιο Φανούριο, που για μια πίτα σου φανερώνει τα πάντα, από δεξιά μου τις καφετζούδες, από αριστερά μου τις χαρτορίχτρες, από πάνω μου τους στατιστικολόγους, από κάτω μου τους αστρολόγους, ε, τι να κάνω η γυναίκα, έδωσα κι εγώ μεγαλύτερη ακρίβεια στο χρησμό μου, και τον έκανα πιο «μασημένο»:

Μην κάθεσαι να λειοτριβείς, βοτάνι δίχως λόγο.
Άχρηστο σου ’ναι το γουδί, λάθος φαρμάκι φτιάχνει.
Έχεις τη φύση αντίπαλο, κι είσαι παιδί της φύσης!

Στομάχι που δεν τρύπησε, φαρμάκι δεν το σκιάζει,
γιατί εχει φίλο το νερό, που όλα τα ξεπλένει.

Πάρε του Οδυσσέα ελιά, μ’ εκείνη θα νικήσεις,
γιατί εχει λάδι απαλό, που το φαρμάκι κρύβει.
Γι αυτό μπορεί και ξεγελά τη φύση -τη μητριά της…..

Οι φαρμακολόγοι φύγανε τρεκλίζοντας, μαζί με τους φαρμακοποιούς τους. Πιάσανε δουλειά. Ρίξανε στις φιάλες ελαιόλαδο. Πετάξανε όλα τα υπνωτικά φάρμακα μέσα . Άρχισαν να κουνάνε τις φιάλες, πέρα-δώθε, πέρα-κείθε, μέχρι να διαλυθούν. Έριξαν κατόπιν νερό που ως γνωστόν, δεν διαλύεται στο λάδι. Με τη βοήθεια της πιθανότητας, μέτρησαν πόσο φάρμακο είχε διαλυθεί στο νερό, και πόσο στο λάδι. Έπειτα ξανάδωσαν τα φάρμακα στους φαρμακολόγους. Η Πυθία δοξάστηκε για άλλη μια φορά: Όσο πιο πολύ διαλυόταν το φάρμακο στο λάδι, δηλαδή όσο πιο λιπόφιλο ήταν, τόσο αυξανόταν η απορρόφηση του. Η πιθανότητα τους βοήθησε να επαναλάβουν τα πειράματα αυτά με αιθέρα, με τη χρήση των συντελεστών κατανομής. Εκεί βρήκαν ότι όσο πιο λιπόφιλα ηταν τα φάρμακα, τόσο αυξανόταν η διάρκεια δράσης τους. Άρχισαν λοιπόν να αυξάνουν τη λιποφιλία των μορίων με τη βοήθεια της Πιθανότητας, της καταραμένης ανταγωνίστριας μου, και με ξαναξέχασαν οι φαρμακοποιοί.

Και τότε, έβγαλα ένα χρησμό για την πάρτη μου:

Καθαρό φάρμακο, χρόνο ημιζωής δε φοβάται!!!

Έτσι κι έγινε. Σαν χόρτασαν οι φαρμακοχημικοί με τα λιπόφιλα μόρια, κάλεσαν τους φίλους τους τούς χημικούς, να τους βοηθήσουν στην λιποφιλία.

Μέγα σφάλμα! Όχι και να πιστεύουμε ότι όποιος ξέρει να φτιάχνει ντουκόχρωμα, δικαιούται να φτιάχνει και φάρμακο!!! Το σφάλμα τους, οι φαρμακοποιοί το πλήρωσαν ακριβά. Τα λιπόφιλα φάρμακα δεν μπορούσαν να αποβληθούν, ειδικά στα γεροντάκια με ηπατική ανεπάρκεια. Αυτά, πήγαν στην άλλη ζωή τραγουδώντας το «Ω, ξείν αγγέλειν χημικοίς, ότι τήδε κείμεθα, τοις φαρμάκοις ρήμασιν πειθόμενοι». Και τότε, παράτησαν την Πιθανότητα, και ήρθαν και πάλι σε μένα, την Πυθία. Κατάλαβα. Είχε έρθει η ώρα για χρησμό. Και τον έδωσα, με χαρά:

Τη Σκύλα και τη Χάρυβδη, σαν θες να τις περάσεις,
μην κανακεύεις το λαρδί, το βούτυρο, το λάδι.

Τάξ’ τους τ’ αθάνατο νερό, μονο απ’ αυτό να πίνουν,
έτσι θα φύγουν φάρμακα, που θέλουνε να κρύβουν,

για να μπορούνε οι ψυχές, κορμιά να εξουσιάζουν,
και να τους δίνουνε ζωή , με φάρμακα καινούργια.

Που ‘ρχονται και ξανάρχονται, μα πάντα ίδια είναι…….

Οι φαρμακοποιοί κατάλαβαν αμέσως τι εννοούσα: ενώ τα φάρμακα για να απορροφηθούν πρέπει να έχουν ένα λιπόφιλα τμήμα, για να απεκκριθούν από τα νεφρά, πρέπει να έχουν ένα υδρόφιλο τμήμα! Η βιοφαρμακευτική είχε κάνει την πρώτη της νίκη με σύμμαχο τη φαρμακευτική χημεία.

Έτσι φίλοι μου ιατροί και φαρμακοποιοί, φτιάχνονται σήμερα τα φάρμακα, για να είναι αποτελεσματικά και συνάμα ασφαλή. Κι έτσι, οι άνθρωποι κατάλαβαν ότι στη ζωή χρειάζονται και την Πυθία, και την Πιθανότητα. Γιατί η ζωή προχωρεί χάρις τους ακραίους που συμβουλεύονται την Πυθία, και έτσι κάνουν τις μεγάλες ανακαλύψεις, αλλά συντηρείται χάρις την πιθανότητα, και έτσι γίνονται οι εφευρέσεις. Η Πυθία ανακάλυψε τους νόμους των δυνάμεων. Η πιθανότητα, προσεδάφισε τα διαστημόπλοια σε άλλους πλανήτες. Η πυθία ανακάλυψε τη θεραπεία. Η πιθανότητα εφεύρε το φάρμακο.

Η Πυθία μας έδωσε τη σκέψη. Η πιθανότητα, ένωσε πολλές σκέψεις μαζί, και μας έδωσε την πληροφορία. Σήμερα, ιατροί και φαρμακοποιοί χρησιμοποιούν την Πυθία και την πιθανότητα για να καταλάβουν την γενετική των φαρμάκων. Αυτό θα τους βοηθήσει να καταλάβουν εκ των προτέρων ποιες κατηγορίες ασθενών ωφελούνται περισσότερο από το ίδιο φάρμακο. Η Φαρμακογενετική θα μας βοηθήσει να φτιάξουμε καλύτερα φάρμακα, και να τροποποιήσουμε τις δόσεις στα υπάρχοντα.

Αλήθεια, εάν σας έδινα χρησμό που να έλεγε ότι πάντα το δίδυμο ιατρού / φαρμακοποιού θα έχει μια από τις εκπληκτικότερες ιστορίες, και πάντα θα ανήκουν στα ωραιότερα και σεβαστότερα επαγγέλματα στον κόσμο, τι πιθανότητα έχω να με πιστέψετε; Μην βιαστείτε να απαντήσετε. Πιείτε πρώτα μια γουλιά καφέ! Και μυρίστε το άρωμα του καλά πριν πιείτε! Έτσι, δεν θα σκοτώσετε την Πυθία που κρύβετε μέσα στην ψυχή σας.

Μυρίσατε; Καλό σας ταξίδι!!!

Νέος τρόπος χορήγησης L-DOPA

Νέα δεδομένα σε ότι αφορά στην ποιότητα ζωής χιλιάδων ασθενών που πάσχουν από την νόσο του πάρκινσον σε προχωρημένα στάδια δίνει μία νέα φαρμακευτική θεραπεία που ανακοινώθηκε στη διάρκεια των εργασιών του 23ου Ετήσιου Πανελληνίου Συνεδρίου Ελλήνων Νευρολόγων. "Πρόκειται για μία νέα επεμβατική μέθοδο συνεχούς έγχυσης λεβοντόπα στο λεπτό έντερο, με την βοήθεια αντλίας, μετά την διενέργεια γαστροστομίας", τόνισε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Νευρολογικής Εταιρείας, Κωνσταντίνος Σιτζόγλου. Η μέθοδος αυτή της Συνεχούς Ντοπαμινεργικής Διέγερσης του Eγκεφάλου ξεκίνησε από Σκανδιναβούς ερευνητές οι οποίοι κατάφεραν να χορηγήσουν σε χρόνιους Παρκινσονικούς ασθενείς με σοβαρές κινητικές διαταραχές, λεβοντόπα σε υγρή μορφή κατευθείαν στο λεπτό έντερο, παρακάμπτοντας το στομάχι, με αποτέλεσμα την ταχύτερη δημιουργία σταθερών επιπέδων λεβοντόπα στο αίμα.
"Τα αποτελέσματα της Συνεχούς Ντοπαμινεργικής Διέγερσης του Eγκεφάλου υπήρξαν εντυπωσιακά, επιτρέποντας στους ασθενείς την μετάβαση από την αναπηρία σε μια πιο φυσιολογική ζωή καθιστώντας τους ταυτόχρονα ικανούς να αντεπεξέρχονται στις καθημερινές τους ανάγκες, χωρίς την βοήθεια του στενού τους περιβάλλοντος", υπογράμμισε ο Πρόεδρος, κ. Σιτζόγλου. Η φαρμακευτική αυτή μέθοδος αποτελεί θεραπεία εκλογής στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες και πρόσφατα εφαρμόζεται και στην Ελλάδα σε επιλεγμένα κέντρα, με πάρα πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα.

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Το σύστημα Duodopa αποτελείται από τα φάρμακα levodopa/carbidopa 4:1, σε μορφή γέλης και από μια φορητή αντλία χορήγησης (ζυγίζει περίπου 500 gr μαζί με τις μπαταρίες και την κασέτα με το φάρμακο, καθώς και το υλικό της γαστροστομίας).

Το σύστημα Duodopa επιτυγχάνει σταθερή συγκέντρωση του φαρμάκου στον εγκέφαλο, διεγείροντας τους υποδοχείς της ντοπαμίνης. Ανακουφίζεται έτσι ο παρκινσονικός ασθενής του τελικού σταδίου από την έντονη δυσκινησία ή υπερκινησία, δυσκαμψία, τρόμο, αστάθεια αλλά και τα μη κινητικά συμπτώματα που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της εξέλιξης της νόσου. Η επιλογή των ασθενών γίνεται από τον νευρολόγο, σύμφωνα με συγκεκριμένα κριτήρια για την καταλληλότητα εισόδου στην θεραπεία του ασθενούς. Η εισαγωγή στην θεραπεία γίνεται σε 2 φάσεις:

Φάση ελέγχου: απαιτεί εισαγωγή στο νοσοκομείο για τοποθέτηση ρινογαστρικού σωλήνα και τιτλοποίηση της δόσης, με σκοπό την εξατομίκευσή της και τον έλεγχο της ανταπόκρισης στη θεραπεία (3-5 ημέρες).

Φάση Μόνιμης Θεραπείας: γίνεται με την βοήθεια εντερικού καθετήρα που τοποθετείται στη νήστιδα μέσω γαστροστομίας και ο ασθενής επιστέφει στην οικία του. Η αντλία τίθεται σε λειτουργία με συγκεκριμένες δόσεις για κάθε ασθενή (πρωινή δόση - δόση συνεχούς έγχυσης για περίπου 16 ώρες την ημέρα, ενώ σε περίπτωση που αυτό απαιτούν οι περιστάσεις από τις δραστηριότητες του ασθενούς, υπάρχει η δυνατότητα επιπλέον δόσης (extra) καθώς και παράτασης της συνεχούς έγχυσης του φαρμάκου). Το βράδυ ο ασθενής μπορεί να αποσυνδέσει την αντλία ξεπλένοντας τον σωλήνα με νερό βρύσης. Η αντλία δεν επηρεάζει άλλες ηλεκτρονικές συσκευές και μπορεί να λειτουργεί μέσα σε αεροπλάνο ή δίπλα σε κινητά τηλέφωνα. Έτσι ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει σε μια φυσιολογική ζωή γεμάτη δραστηριότητα που δεν υπήρχε πριν.

Στην θεραπεία της Συνεχούς Ντοπαμινεργικής Διέγερσης έχουν ενταχθεί 1.500 περίπου ασθενείς σε 18 χώρες στην Ευρώπη (ξεκινώντας από την Σουηδία - πρώτη εφαρμογή από το 2003). Στην Ελλάδα πρόσφατα έχουν ξεκινήσει δύο κέντρα, ένα στην Αθήνα (Α' Θεραπευτήριο ΙΚΑ) και ένα στην Θεσσαλονίκη (Νοσ. Παπανικολάου) και πρόκειται να ακολουθήσουν και άλλα σε Αθήνα, Ηράκλειο και Λάρισα.
L-DOPA
Όπως αναφέρθηκε στο συνέδριο,ο επιπολασμός της νόσου του πάρκινσον κυμαίνεται από 100-200 ανά 100.000 πληθυσμού, με την αύξηση όμως του χρόνου επιβίωσης αναμένεται ότι θα αυξηθεί κατά πολύ ο αριθμός των παρκινσονικών ασθενών. Η L-Dopa παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας της νόσου. Βελτιώνει όλα τα συμπτώματα της νόσου και προσφέρει καλύτερη ποιότητα ζωής στους ασθενείς. Η ευεργετική της δράση όμως τελειώνει μετά 3-5 έτη με την εμφάνιση σοβαρών παρενεργειών. Η συνεχής ολοήμερη βελτίωση των συμπτωμάτων διακόπτεται από περιόδους ακινητοποίησης (φαινόμενο on-off) Παράλληλα, στην περίοδο με καλή κινητικότητα παρουσιάζονται ακούσιες κινήσεις. Για το λόγο αυτό η λεβοντόπα δεν θα πρέπει να χορηγείται στα πρώτα στάδια της νόσου.

Πηγή : Proton Newsletter

Ενα διαστημόπλοιο που λέγεται Φάρμακο

Εάν το να ταξιδεύει κάποιος εκεί που δεν πάτησε κολύμπησε ή πέταξε ανθρωπος διδάσκεται, τότε ο τίτλος του επίτιμου διδασκάλου ανήκει αναμφίβολα στον Ιούλιο Βερν. Κι αυτό γιατί ο Βερν οραματιζόμενος την ανθρώπινη υπέρβαση ανακάλυπτε μηχανές ταξιδιών που έκαναν του ήρωες του να γυρίσουν τη γη σε 80 ημέρες ,να πλεύσουν 20000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα και να εκτοξευτούν από τη γη για να φτάσουν στη σελήνη.
Στην εποχή που έζησε ο Ιούλιος Βερν, στην εποχή που οραματιζόταν ταξίδια στην άκρη του μακρόκοσμου, σε όλο το ύψος το πλάτος και το βάθος του, η μέση ηλικία του ανθρώπου δεν ξεπερνούσε τα 50 χρόνια. Κι αυτό γιατί η πενικιλλίνη, η ασπιρίνη, η κορτιζόνη, η αδρεναλίνη, τα αναισθητικά και τα περισσότερα εμβόλια δεν είχαν ακόμη ανακαλυφθεί. Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα της εποχής του Ιουλίου Βερν ήταν ότι οι επιστήμονες γνώριζαν ότι τα φάρμακα που είχαν ανακαλυφθεί ανακούφιζαν ή θεράπευαν μια νόσο δεν ήξεραν το πώς γίνεται αυτό. Δεν καταλάβαιναν το πώς ένα φάρμακο κατάφερνε να φτάσει στο όργανο που έπασχε. Αυτό το ταξίδι στο κέντρο του μικρόκοσμου ούτε ο Ιούλιος Βερν δεν μπορούσε να το διανοηθεί, γιατί δεν μπορούσε να απαντήσει, όπως και οι φαρμακοποιοί του δεκάτου ένατου αιώνα σε στοιχειώδη ερωτήματα: Γιατί περνάει στην κυκλοφορία; Γιατί επιλέγει να συγκεντρωθεί σε ένα όργανο και όχι σε κάποιο άλλο; Γιατί δρα σε ένα όργανο κι όχι σε περισσότερα; Γιατί πρέπει ο ασθενής να παίρνει πολλές φορές το φάρμακο αντι για μια μόνο φορά; Που χάνεται το φάρμακο μετά τη δράση του; Φεύγει από το σώμα; Πως φεύγει; Τι και ποιος το διώχνει από το σώμα;
Επειδή ακριβώς δεν μπορούσαν να απαντήσουν στα παραπάνω ερωτήματα, οι φαρμακοποιοί του 19ου αιώνα αποτύγχαναν παταγωδώς στο να φτιάξουν φάρμακα που θα δρούσαν κάθε φορά με τον ίδιο τρόπο , ενώ το θεραπευτικό τους αποτέλεσμα θα ξεκινούσε στον ίδιο χρόνο και θα διαρκούσε τον ίδιο χρόνο σε κάθε άνθρωπο. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με το ότι τα φάρμακα της εποχής εκείνης είχαν κολοσσιαίες παρενέργειες σε σχέση με τα σημερινά, έκαναν τους ασθενείς να μην συμμορφώνονται με τις οδηγίες του ιατρού ή του φαρμακοποιού τους. Το θεωρούσαν συχνά χάσιμο χρόνου, και προτιμούσαν απλά να προσευχηθούν για τη σωτηρία τους.
Το πλήρωμα του χρόνου όμως έφερε στην φαρμακευτική την πολυπόθητη γνώση με την οποία καταφέρθηκαν να απαντηθούν τα παραπάνω ερωτήματα. Με τη βοήθεια της Φαρμακολογίας, της βιοχημείας, της μοριακής βιολογίας, της φυσικής, και των μαθηματικών, η φαρμακευτική κατάφερε να φτιάξει μικρά διαστημόπλοια. Πρόκειται για τα φάρμακα που χρησιμοποιείτε καθημερινά για να κάνουν ταξίδι στο μικρόκοσμο του σώματος μας, χωρίς να προκαλούν ή να φοβίζουν με την εμφάνιση τους όπως τα διαστημόπλοια ή οι πολεμικές μηχανές. Κι αυτό είναι λογικό γιατί τα φάρμακα είναι όπλα-μηχανές που κατασκευάστηκαν για να σώζουν κι όχι για να αφαιρούν ζωές. Έτσι, τα μικρά αυτά διαστημόπλοια δεν έχουν κάτι το εκκεντρικό επάνω τους. Δεν υπάρχουν εσοχές και εξοχές, δεν υπάρχουν δεξαμενές καυσίμων, δεν υπάρχει κινητήρας, δεν φαίνεται τίποτε ! Κι αυτό κάνει τους περισσότερους ανθρώπους να πιστεύουν ότι τα φάρμακα αποτελούνται από τη φαρμακευτική ουσία που είναι ανακατεμένη με αλεύρι και τίποτε άλλο. Αυτό όμως απέχει πολύ από την πραγματικότητα.
Κάθε δισκίο που παίρνετε διαθέτει επάνω του εκτός από τη φαρμακευτική ουσία, αρκετές διαφορετικές ουσίες που χρησιμεύουν ως όργανα πλοήγησης και προστασίας: Περιέχει συνδετικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για να κρατούν τη φαρμακευτική ουσία που βρίσκεται σε μορφή σκόνης ενωμένη με τα υπόλοιπα συστατικά. Χωρίς αυτές, τα δισκία που κρατάτε στα χέρια σας θα διαλύονταν πριν καν φτάσουν στο στόμα σας. Περιέχουν επίσης αποσαρθρωτικές ουσίες . Αποστολή τους είναι να διαλύσουν το φάρμακο στο σωστό σημείο του γαστρεντερικού σωλήνα. Εάν δεν υπήρχαν, το φάρμακο απλά θα άλλαζε το ταξίδι του και θα κατέληγε….. στον καμπινέ σας, και μάλιστα αναλλοίωτο! Περιέχει επίσης λιπαντικά, αντικολλητικά και ολισθητικά. Εάν δεν υπήρχαν, το φάρμακο θα καταστρεφόταν μέσα στην ίδια τη μηχανή που το παρασκευάζει, από την υψηλή τριβή και τη θερμοκρασία. Περιέχει επίσης προσροφητικές ουσίες που συγκρατούν τη φαρμακευτική ουσία μέσα στο φάρμακο εάν αυτή είναι σε υγρή μορφή. Περιέχει ακόμη τις απαραίτητες χρωστικές, αρωματικές και γλυκαντικές ουσίες που απαιτούνται για να γίνει το φάρμακο οσο το δυνατόν πιο εύληπτο. Και τέλος, περιέχει επικαλυπτικές ουσίες που το κάνουν να μοιάζει με κουφέτο, εάν το φάρμακο πρέπει να προστατευτεί από τα υγρά του στομάχου επειδή το φάρμακο πρέπει να απορροφηθεί οπωσδήποτε από το έντερο. Η ύπαρξη λοιπόν όλων των παραπάνω συστατικών κάνουν το φάρμακο ένα μικρό διαστημόπλοιο έτοιμο να πλοηγηθεί από το στόμα μέχρι την άκρη του μικρόκοσμου: τους χημικούς υποδοχής του πάσχοντος κυττάρου.
Για να πραγματοποιηθεί όμως αυτό το ταξίδι απαιτείται πλοηγός. Και αυτός δεν είναι άλλος από τον χρήστη του φαρμάκου, τον ασθενή δηλαδή. Και επειδή ο ασθενής συνήθως δεν εχει δίπλωμα για μια τέτοια πλοήγηση, θα πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες του ιατρού και του φαρμακοποιού του. Γιατί η κύρια δύναμη πλοήγησης του μικρού αυτού διαστημόπλοιου είναι η συμμόρφωση του στις οδηγίες λήψης, δόσης και φύλαξης του φαρμάκου, που εάν δεν τηρηθούν, η φαρμακευτική ουσία δεν θα προσεδαφιστεί ποτέ στον κατάλληλο τόπο και χρόνο. Ίσως ο όρος συμμόρφωση να φαίνεται σήμερα αδόκιμος γιατί παραπέμπει σε ενέργειες σωφρονιστικών ιδρυμάτων. Επιβλήθηκε όμως για να δείξει τη σημασία της πειθαρχίας που έπρεπε να επιβληθεί στον ασθενή ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές, ιδεολογικές ή γευσιγνωστικές απόψεις του για τα φάρμακα, με στόχο την τήρηση της θεραπείας. Πράγματι, η μη συμμόρφωση στις οδηγίες λήψης, δόσης, και φύλαξης του φαρμάκου αποτελεί έναν από τους πιο βασικούς λόγους για την αποτυχία της φαρμακευτικής αγωγής. Για το λόγο αυτό αξίζει να γνωρίζει ο κάθε σκεπτόμενος ανθρωπος τις στοιχειώδεις αυτές οδηγίες συμμόρφωσης

Συμμόρφωση ως προς τη λήψη
Ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες του φαρμακοποιού σας για τη λήψη του φαρμάκου σας πριν ή μετα από φαγητό. Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι όταν ένα φάρμακο παίρνεται μετα το φαγητό αυτό σημαίνει το φάρμακο ερεθίζει το στομάχι. Αυτό είναι σωστό για μερικά φάρμακα όπως τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη αναλγητικά, αλλά αποτελεί μέρος μόνο της αλήθειας. Και η αλήθεια έγκειται στο ότι όταν ο φαρμακοποιός σας συνιστά τη λήψη μετα το φαγητό, αυτό σημαίνει ότι το φάρμακο πρεπει να απορροφηθεί οπωσδήποτε από το στομάχι όπου το περιβάλλον πρέπει να είναι οσο το δυνατόν πιο όξινο. Αυτό επιτυγχάνεται μετα από την πρόσληψη τροφής όπου εκκρίνεται υδροχλωρικό οξύ αυξάνοντας έτσι την οξύτητα του στομάχου στο μέγιστο δυνατόν. Αντίθετα, εάν το φάρμακο συνιστάται να λαμβάνεται προ γεύματος, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να απορροφηθεί από το έντερο. Εάν ο ασθενής δεν συμμορφωθεί σε αυτήν την οδηγία και πάρει το φάρμακο μετα το φαγητό, τότε αυτό θα παγιδευτεί από την τροφή με αποτέλεσμα να καθυστερήσει η έναρξη της δράσης του. Ένα κλασσικό πρακτικό παράδειγμα είναι το πώς λαμβάνεται η ασπιρίνη σε σύγκριση με την παρακεταμόλη. Εάν ο χρήστης της παρακεταμόλης εχει λάβει φαγητό πριν το φάρμακο, τότε μάλλον θα αργήσει να του περάσει ο πονοκέφαλος. Αντίθετα, ο χρήστης της ασπιρίνης θα ωφεληθεί εάν μαζί με την ασπιρίνη τσιμπήσει και κάτι, γιατί η ασπιρίνη θα εισέλθει γρηγορότερα στην κυκλοφορία, και επομένως θα δράσει γρηγορότερα.
Ένας άλλος παράγοντας συμμόρφωσης στην κατηγορία αυτή, είναι ο τρόπος που λαμβάνονται περισσότερα του ενός φάρμακα. Αρκετοί ασθενείς παίρνουν τα φάρμακα ταυτόχρονα για να ξεμπερδεύουν. Αυτό όμως για μερικά φάρμακα μπορεί να αποβεί επιβλαβές για τον ασθενή διότι υπάρχουν αλληλεπιδράσεις μεταξύ των φαρμάκων, με αποτέλεσμα ένα φάρμακο να εξουδετερώνει ή να επιταχύνει τη δράση ενός άλλου. Για το λόγο αυτό η ακριβής ώρα λήψης του κάθε φαρμάκου θα πρέπει να τηρείται ευλαβικά, πάντοτε σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού ή του φαρμακοποιού σας. Αλληλεπιδράσεις όμως μπορούν να συμβούν και μεταξύ φαρμάκου και τροφής. Γι αυτό, καλό είναι να ρωτάτε εάν υπάρχουν κάποιες τροφές που θα πρέπει να αποφεύγετε ή να επιδιώκετε να φάτε, κατά τη διάρκεια της αγωγής σας.
Τέλος, θα πρέπει να αποφεύγετε να κόβετε τα δισκία που δεν φέρουν γραμμή διχοτόμησης στη μέση εάν δεν σας εχει δοθεί η ανάλογη οδηγία από τον ιατρό ή το φαρμακοποιό σας και εφόσον αναφέρεται ρητά στο φύλλο οδηγιών του φαρμάκου. Υπάρχει ο κίνδυνος είτε να καταστραφεί το φάρμακο, είτε να μπει γρήγορα στο αίμα με άμεσες επικίνδυνες συνέπειες για την υγεία σας.

Συμμόρφωση ως προς τη δόση
Αρκετοί άνθρωποι είτε από φόβο προς τα φάρμακα είτε από υπεραισιοδοξία, τηρούν ένα δικό τους δασολογικό σχήμα. Άλλες φορές παίρνουν μικρότερη δόση από αυτή που τους συστάθηκε, (ακόμη και διχοτομώντας τα δισκία όπως είδαμε παραπάνω), και άλλες φορές μεγαλύτερη. Στην πρώτη περίπτωση η ίαση δεν επιτυγχάνεται είτε καθυστερεί δραματικά. Μερικές μάλιστα φορές επέρχεται σοβαρή επιδείνωση. Τέτοια περίπτωση είναι η λήψη αντιβιοτικών. Εάν λάβετε χαμηλότερη δόση από αυτή που σας συστήθηκε, ή, ακόμη χειρότερα διακόψετε τη λήψη του αντιβιοτικού αμέσως μόλις υποχωρήσει ο πυρετός, τότε το μόνο που καταφέρατε είναι να δημιουργήσετε στο σώμα σας ανθεκτικά στελέχη μικροβίων ως προς το αντιβιοτικό που σας συστήθηκε. Σύντομα λοιπόν τα συμπτώματα θα επανέλθουν και μάλιστα δριμύτερα, και τότε θα χρειαστείτε ισχυρότερο αντιβιοτικό. Στην περίπτωση που λάβετε φάρμακο σε δόση μεγαλύτερη από αυτή που σας συστήθηκε τότε εκτός του ότι ελλοχεύει ο κίνδυνος δηλητηρίασης, καταπονείτε τον οργανισμό σας με ένα φάρμακο που θα αυξήσει τις ανεπιθύμητες ενέργειες του χωρίς αναγκαστικά να διπλασιαστεί το αποτέλεσμα της επιθυμητής δράσης του.


Συμμόρφωση ως προς τη φύλαξη

Τα φάρμακα είναι πολύ ευαίσθητες χημικές ουσίες. Η ευαισθησία τους στις συνθήκες του περιβάλλοντος είναι το αντίτιμο για το πόσο μακρύ ταξίδι είναι ικανά να κάνουν στο μικρόκοσμο του σώματος μας, που είναι τόσο διαφορετικός χημικά από το εξωτερικό περιβάλλον στο οποίο ζούμε. Με άλλα λόγια τα φάρμακα κατασκευάστηκαν για να ζήσουν και να ταξιδέψουν μέσα στο σώμα μας και όχι έξω από αυτό, και το γεγονός αυτό από μόνο του απαιτεί ένα σεβασμό από μέρους μας γι αυτό που κάνουν για μας. Ο σεβασμός αυτός συνίσταται στη σωστή τους μεταχείριση. Φυλάξτε λοιπόν τα φάρμακα που απαιτούν ψυγείο χωρίς να τα τοποθετείτε στην κατάψυξη. Τα υπόλοιπα φάρμακα, μπορείτε να τα φυλάξετε στο κλειδωμένο φαρμακείο του σπιτιού σας που καλό θα ήταν να μην να βρίσκεται στο λουτρό, για να τα προστατέψετε από την υγρασία. Μην εκθέτετε τα φάρμακα σε δυνατό φως για μεγάλο χρονικό διάστημα, και γενικά καλό είναι τα φάρμακα να βγαίνουν από το κουτί τους μόνο κατά τη στιγμή της λήψης τους. Και προπαντός θα πρέπει πάντα να ελέγχετε την ημερομηνία λήξης του φαρμάκου σας. Γιατί εάν εχει παρέλθει, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος για το μικρό σας διαστημόπλοιο να μην προσεδαφιστεί ποτέ στα κύτταρα σας με αποτέλεσμα εσείς να απογειωθείτε…για άλλους κόσμους, λόγω αστοχίας υλικού.

Τον 19ο αιώνα ο Ιούλιος Βερν οραματίστηκε τον άνθρωπο ως κυρίαρχο του σύμπαντος με τη βοήθεια μηχανών που ο ίδιος κατασκεύασε και πλοήγησε. Τον 21ο αιώνα οι φαρμακοποιοί οραματίζονται έναν άνθρωπο ως κυρίαρχο του σώματος του, με τη βοήθεια των μικρών χημικών διαστημοπλοίων που λέγονται φάρμακα. Η συμμόρφωση του χρήστη τους στις οδηγίες λήψης δόσης και φύλαξης, δεν αποτελεί ένα αναγκαίο κακό. Είναι μια νίκη του σκεπτόμενου μυαλού, που με τη σειρά της δίνει την κινητοποίηση στους ανθρώπους να δημιουργούν συνέχεια καλύτερα φάρμακα που θα παρατείνουν τη διάρκεια της ζωής τόσο που να κάνουν τον κάθε υποψήφιο Ιούλιο Βερν να βλέπει τα όνειρα του να γίνονται πραγματικότητα…..