Συμπεριφορές στις Υπηρεσίες Υγείας - Ψυχολογία της Υγείας: ΦΡΑΓΜΟΙ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Συμπεριφορές στις Υπηρεσίες Υγείας - Ψυχολογία της Υγείας: ΦΡΑΓΜΟΙ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: Η ουσιαστική επικοινωνία του προσωπικού των υπηρεσιών υγείας με τους χρήστες των υπηρεσιών απαιτεί τη γνώση και εφαρμογή βασικών δεξιοτήτων...

Τα φάρμακα των αρχαίων Ελλήνων «αποκρυπτογράφησαν» αμερικανοί επιστήμονες

Το περιεχόμενο χαπιών που έφτιαχναν οι γιατροί στην αρχαία Ελλάδα «αποκρυπτογράφησαν» αμερικανοί αρχαιοβοτανολόγοι. Τα φάρμακα εντοπίστηκαν σε γυάλινα δοχεία, μέσα σε ναυάγιο ελληνικού πλοίου που ανακαλύφτηκε το 1989 ανοικτά της Τοσκάνης. Το πλοίο από ξύλο καρυδιάς, που ναυάγησε το 130 π.Χ., μετέφερε γυαλικά από τη Συρία και φάρμακα, τα οποία είχαν παραμείνει άθικτα από το νερό, αφού τα προστάτευαν τα γυάλινα δοχεία.Μετά από 20 χρόνια ερευνών, οι μελετητές κατάφεραν να αναλύσουν τα σκευάσματα, διαπιστώνοντας πως κάθε χάπι ήταν μείγμα από τουλάχιστον δέκα διαφορετικά εκχυλίσματα φυτών, όπως ο ιβίσκος και το σέλινο, και τα οποία χρησίμευαν για τη θεραπεία των ασθενών στην αρχαία Ελλάδα. «Για πρώτη φορά έχουμε, πια, φυσικά στοιχεία όσων περιέχονται στα γραπτά των αρχαίων Ελλήνων γιατρών Διοσκουρίδη και Γαληνού»«, δήλωσε ο Αλέν Τουγουέιντ του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Ινστιτούτου Σμιθσόνιαν στην Ουάσιγκτον, σύμφωνα με το New Scientist.Στα χάπια εντοπίστηκαν ίχνη από καρότο, ραπανάκι, σέλινο, άγριο κρεμμύδι, βαλανίδια, λάχανο, ήμερο τριφύλλι (αλφάλφα), αχίλλεια, όπως και ιβίσκος, που πιθανώς είχε εισαχθεί από την Ανατολική Ασία, την Ινδία ή την Αιθιοπία. Ο Πεδάνιος Διοσκουρίδης, ιατρός και βοτανολόγος (πρόδρομος των φαρμακοποιών), κατά τον 1ο αιώνα μ.Χ., περιέγραφε στα κείμενά του το καρότο ως πανάκεια για πολλά προβλήματα υγείας, θεωρώντας, για παράδειγμα, ότι αν κανείς το έχει φάει προκαταβολικά, δεν τον βλάπτουν τα ερπετά, ενώ παράλληλα βοηθά στη σύλληψη παιδιού. Η ανάλυση των αρχαίων παρασκευασμάτων-χαπιών, εκτός από τις νέες πληροφορίες, έχει δημιουργήσει και νέα μυστήρια για τους αρχαιοβοτανολόγους. Η μελέτη του DNA δείχνει ότι τα χάπια πιθανότατα περιείχαν και ηλίανθους, ένα φυτό που οι επιστήμονες ως τώρα πίστευαν ότι δεν υπήρχε στον «παλαιό κόσμο», πριν οι Ευρωπαίοι το ανακαλύψουν στην Αμερική. Αν το εύρημα επιβεβαιωθεί, οι βοτανολόγοι θα πρέπει να αναθεωρήσουν την παραδοσιακή ιστορία του φυτού και την παγκόσμια διασπορά του, όπως δήλωσε ο Τουγουέιντ, αν και παραμένει ακόμα η πιθανότητα η παρουσία ηλίανθου στα αρχαία χάπια να προέρχεται από πρόσφατη γενετική «μόλυνση».Ελπίζουν μάλιστα οι επιστήμονες πως θα καταφέρουν να αποκρυπτογραφήσουν και τις ακριβείς μετρήσεις που έκαναν οι αρχαίοι Έλληνες γιατροί για να παρασκευάσουν τα φάρμακά τους, αισιοδοξώντας πως ίσως ανοίξουν έτσι νέοι δρόμοι στη φαρμακολογική έρευνα.
Πηγή: CretaLive

Η φαρμακευτική αριθμητική

Ένα από τα πράγματα που με ενοχλούσε στα χρόνια των σπουδών μου ήταν η υπερβολική -κατά τη γνώμη μου- αριθμολαγνεία των μαθημάτων: Στην αναλυτική χημεία η μέτρηση με το ζυγό έπρεπε να εμπεριέχει και τα 4 δεκαδικά στοιχεία। Φαρμακογενετική χωρίς στατιστική θεωρούταν ένα όνειρο απατηλό. Στη μικροβιολογία έπρεπε να μετρηθεί ο αριθμός και η έκταση των αποικιών για το σχετικό αντιβιόγραμμα. Στη φαρμακευτική τεχνολογία η ελάττωση του μεγέθους των σωματιδίων έπρεπε να μετρηθεί και να πιστοποιηθεί. Στη φαρμακευτική χημεία μία λάθος ποσότητα του σωστού αντιδραστηρίου οδηγούσε στη παραγωγή λανθασμένου προϊόντος και ούτω καθεξής.

Μοναδικό μου καταφύγιο από την αριθμολαγνεία νόμιζα ότι θα ήταν η ώρα της φαρμακολογίας και της τοξικολογίας। Κι όμως εκεί έμαθα την καλύτερη αριθμητική: Στη φαρμακολογία το να πολλαπλασιάζεις 1000 φορές το 1 δεν είναι το ίδιο με το πολλαπλασιάζεις 1 φορά το 1000. Με άλλα λόγια, εάν είσαι φαρμακοποιός δεν μπορείς να απαντάς αυθαίρετα στο εάν μια ουσία Χ είναι θεραπευτικά πολύτιμη ή τοξική εάν δεν γνωρίζεις τη δόση στην οποία αυτή χορηγήθηκε. Αυτή η αρχή της δόσης, που την εισήγαγε πριν από αιώνες ο Παράκελσος προστάτεψε τη φαρμακευτική τόσο από τον εμπειρισμό όσο και από τη συκοφαντία.

Δεκάδες «ειδικοί» της υγείας ανοίγουν σήμερα καταστήματα δεξιά και αριστερά από τα φαρμακεία διαλαλώντας το «φυσικό, αποτελεσματικό και ασφαλές» προϊόν τους. Άλλος πουλάει βοτάνια. Που απλά κάνουν καλό. Σε τι δόση; Ο Θεός ξέρει. Άλλος πουλάει τροφή. Τίγκα στα αντιοξειδωτικά. Που επομένως ντε και καλά προστατεύει τον ασθενή από καρκίνο μέχρι μαγουλάδες. Και όταν έρθουν τα μικρόβια ποιο κομμάτι του σώματος θα προκαλέσει το απαραίτητο οξειδωτικό στρες (oxidative burst) που χρειάζεται για την εξολόθρευση τους ;
Ο κατάλογος παρα-υγείας είναι ατελείωτος: θεραπευτικές πέτρες, συσκευές, έλεγχος του νου με τη μέθοδο Χ, έλεγχος της κοσμικής εναέριας ακτινοβολίας με τη μέθοδο Ψ συνδιαλογισμός με τον Γκουρού Βραχμ κλpπ. Κανείς από αυτούς δεν έχει τη δόση. Εκείνο που έχει είναι μόνο η υπόσχεση

Εξηγώντας στο κοινό ότι το επάγγελμα μας σχετίζεται με τη διαχείρηση της δόσης μπορούμε να το βοηθήσουμε να καταλάβει τη δική μας αριθμητική. Ίσως έτσι συμβάλλουμε στο να επιλυθεί και η διαφορά μεταξύ περιθωρίου κέρδους 35% και 23 %. Αν και αυτή είναι μια άλλη αριθμητική: Η πολιτική αριθμητική.

Οταν τα γονίδια λύνουν τη σιωπή τους

Σε απομακρυσμένα χωριά του Ισημερινού, επιστήμονες εντόπισαν έναν πληθυσμό που μπορεί να κρατά το κλειδί στην αντιμετώπιση του διαβήτη και του καρκίνου.
Πρόκειται για ανθρώπους με ενός είδους νανισμό, οι οποίοι σχεδόν ποτέ δεν νοσούν από τις συγκεκριμένες νόσους. Φαίνεται πως μια γονιδιακή μετάλλαξη που περιορίζει την ανάπτυξή τους μπλοκάρει επίσης κυτταρικές αλλαγές που οδηγούν στις συγκεκριμένες νόσους.
Ερευνητές παρακολούθησαν την υγεία 99 κατοίκων του Ισημερινού που έπασχαν από το σύνδρομο Laron. Οι περισσότεροι είναι κοντύτεροι από 1,2 μέτρα επειδή η γονιδιακή μετάλλαξη εμποδίζει τη σωστή χρήση της αυξητικής ορμόνης από τον οργανισμό.
Αυτό αλλοιώνει τη δραστηριότητα άλλων ορμονών όπως της IGF-1 (βλ।φωτο) , ουσία που όπως δείχνουν έρευνες στο εργαστήριο μπορεί να τροποποιηθεί για να επιμηκυνθεί η διάρκεια ζωής.
Οι επιστήμονες ενδιαφέρονταν να διαπιστώσουν την κατάσταση ανθρώπων με σύνδρομο Laron.
Σε διάστημα 22 ετών ο συγκεκριμένος πληθυσμός δεν εμφάνισε διαβήτη και εμφάνισε μόνο ένα μη θανατηφόρο περιστατικό καρκίνου, αναφέρουν οι ερευνητές Jaime Guevara-Aguirre και Valter Longo.
Η απουσία διαβήτη ίσχυε παρόλο που ο πληθυσμός Laron έχει την τάση να είναι βαρύτερος από άλλους κατοίκους του Ισημερινού, ενώ το να είναι κάποιος υπέρβαρος αυξάνει τον κίνδυνο διαβήτη.
Αντίθετα, 1.600 από τους συγγενείς των εθελοντών οι οποίο ήταν φυσιολογικού ύψους και ζούσαν στις ίδιες πόλεις εμφάνισαν ποσοστά συνήθη για τον Ισημερινό όσον αφορά τις συγκεκριμένες νόσους. 5% εμφάνισαν διαβήτη και 17% καρκίνο.
Ωστόσο, οι ασθενείς με Laron δεν έζησαν περισσότερο από τους πιο ψηλούς συγγενείς τους. Οι κυριότερες αιτίες θανάτου ήταν ατυχήματα και νόσοι σχετιζόμενες με το αλκοόλ, δήλωσε ο Longo.
Οι ερευνητές ανέμιξαν συστατικά του αίματος των συμμετεχόντων με ανθρώπινα κύτταρα। Ανακάλυψαν ότι τα συγκεκριμένα συστατικά προστάτευαν έναντι μορφών κυτταρικής βλάβης και αλλοίωναν ορισμένα γονίδια που έχουν συνδεθεί με την επιμήκυνση της ζωής σε πειράματα στο εργαστήριο.

Επόμενο βήμα για τους ερευνητές είναι να εξετάσουν αν υπάρχουν ασφαλείς τρόποι χρήσης φαρμάκων που μπλοκάρουν τη δραστηριότητα της αυξητικής ορμόνης με τρόπους που θα μπορούσαν να προστατεύσουν έναντι των νόσων του γήρατος.
Η έρευνα δημοσιεύεται στο περιοδικό ‘Science Translational Medicine’.
Πηγές: ‘Science Translational Medicine’.

ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΦΑΡΜΑΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ: ΑΡΧΕΣ-ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

Σάββατο 11 Δεκεμβρίου 2010
Αμφιθέατρο «ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ», Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πανεπιστημιόπολη, Ζωγράφου 09:00 – 9.15
:
Εισαγωγή
Π. Μαχαίρας, Εργαστήριο Βιοφαρμακευτικής-Φαρμακοκινητικής, Τμήμα Φαρμακευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών
09:15-09:45
:
Θεραπευτική Μέτρηση-Παρακολούθηση Φαρμάκων στην Κλινική Πράξη
Σ. Μαρκαντώνη-Κυρούδη, Εργαστήριο Βιοφαρμακευτικής-Φαρμακοκινητικής, Τμήμα Φαρμακευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών
09:45-10:15
:
Μέτρηση επιπέδων φαρμάκων σε βιολογικά υγρά και εξατομικευμένη θεραπεία: Η εμπειρία στο εργαστήριο φαρμακοκινητικής του ΓΝΑ Σισμανογλείου
Κ. Αλαγιάννη, Φαρμακευτικό τμήμα του ΓΝΑ Σισμανογλείου
10:15-10:45
Η σημασία της εξατομικευμένης φαρμακοθεραπείας στην αντιμετώπιση των λοιμώξεων
Α. Σκουτέλης, Ε’ Παθολογική κλινική, ΓΝΑ Ευαγγελισμός
10:45-11:15
:
Διάλειμμα
11:15-11:45
:
Therapeutic drug monitoring in Spain
Jose Ricardo Nalda Molina, University of Alicante, Spain
11:45-12:15
:
Η σημασία της μέτρησης των επιπέδων των φαρμάκων στην αντιεπιληπτική θεραπεία: Η εμπειρία στη Νευρολογική κλινική του Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία»
Β. Θεοδώρου, Νευρολογική Κλινική, Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία»
12:15-12.45
:
Στρογγυλό τραπέζι: Συντονιστής Π. Μαχαίρας
12.45-13:30
:
Ελαφρύ γεύμα
13:30-14:00
:
Πληθυσμιακή φαρμακοκινητική και εφαρμογές της στην εξατομικευμένη θεραπεία
A. Δοκουμετζίδης, Εργαστήριο Βιοφαρμακευτικής-Φαρμακοκινητικής, Τμήμα Φαρμακευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών
14:00-14:30
:
Εξατομίκευση δοσολογίας: Παραδείγματα από τον τομέα της ογκολογίας
Α. Ηλιάδης, Laboratory of pharmacokinetics, Faculty of Pharmacy, University of Marseilles, France

Το ατελείωτο κλαμα της Μαρθας Β.

Η Μάρθα Β।, ονειρευόταν να γίνει ηθοποιόςε και να διακριθεί σε δραματικές ταινίες. Δυστυχώς όμως ένα πρόβλημα στην καρδιά της περιόρησε την καριέρα της. Ο καρδιολόγος της συνταγογράφησε Digoxin® και όλα φάνηκε να πηγαίνουν και πάλι καλά για τη μικρή Μάρθα. Ωσπου…μια απροσδόκητη αύξηση της πίεσης την ώρα που έπαιζε στο θέατρο την ανάγκασε να ξαναπάει στον καρδιολόγο της, αυτή τη φορά για να ρυθμίσει την πίεση της. Ο γιατρός έκανε και πάλι το θαύμα του, κι έτσι, χάρις το Micardis® η Μάρθα ξαναβρήκε το κουράγιο για ζωή. Σε αυτό βέβαια συντέλεσε και ο αγαπημένος της, ένα φλερτ από το χώρο του θεάτρου.

Ένα βράδυ όμως , έγινε το μοιραίο: Ξαφνικά η Μάρθα αφού έκανε εμετό, λιποθύμησε। Ευτυχώς που βρισκόταν εκεί η φίλη της Μαρία Π. Καρυωτάκη που έτρεξε στο φαρμακείο για ένα τεστ εγκυμοσύνης πριν έρθει ο καλός της Μάρθας. Το τεστ βγήκε θετικό. Η Μάρθα πλημμύρισε ξάφνου από ευτυχία μέχρι που η Μαρία της θύμισε ότι είναι καρδιακή. Κι όταν η Μάρθα δίστασε να πιστέψει ότι της συνέβη κι αυτό, η Μαρία Καρυωτάκη άνοιξε το φύλλο οδηγιών του Digoxin® και έδειξε στη Μάρθα τις παρενέργειες του λέγοντας της ότι γρήγορα το παιδί της θα πεθάνει από το φάρμακο αν δεν τα τινάξει η ίδια από την εγκυμοσύνη.

Απελπισία έπιασε τη Μάρθα। Πως θα φέρει στον κόσμο το παιδί αυτό αφού είναι καρδιακή; Τι θα διαλέξει ο αγαπημένος της να σώσει; Αυτήν ή το παιδί;

-«Σκέψου τι πας να κάνεις Μάρθα!» Της είπε φεύγοντας. Τράβα και στο φαρμακοποιό σου να στα επιβεβαιώσει! Και ρώτα τον αν κάνει να αυξήσεις τη δόση του Digoxin® μπας και το ρίξεις. Δεν είναι γραφτό σου να γίνεις μάνα! Κι αν γίνεις, το παιδί σου θα είναι ανάπηρο!
Πήγε στο φαρμακοποιό και του τα είπε όλα. Αφού της έδωσε ένα μαντήλι για να σκουπίσει τα δάκρυα της σύστησε να πει στη φίλη της τη Μαρία Π. Καρυωτάκη να πάει στην κυριολεξία να… πνιγεί! Γιατί;

Απάντηση
Οι καρδιοτονωτικές γλυκοσίδες περνούν τον πλακούντα, αλλά τα νεογνά και τα παιδιά είναι σχετικά ανθεκτικά στην τοξικότητα τους. Μόνο το 1% της συγκέντρωσης διγοξίνης στο αίμα εμφανίζεται στο έμβρυο ως αμετάβλητη διγοξίνη, και ως ένα 3 % ως μεταβολίτες. Τα νεογνά μητέρων που χρησιμοποιούσαν διγοξίνη έχουν συγκέντρωση στο πλάσμα περίπου ίση με αυτήν της μητέρας χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις βλαβερών επιδράσεων στο έμβρυο.

Ηθικό δίδαγμα: Ως επαγγελματίας φαρμακοποιός, μην αφήνετε την ελπίδα της κάθε Μάρθας, στην αφέλεια την ημιμάθεια και την απαισιοδοξία της κάθε κυρίας Καριωτάκη। Στο χώρο του φαρμακείου, σε αντίθεση με το χώρο του ρεαλιστικού κινηματογράφου, το τελευταίο πράγμα που πεθαίνει είναι η ελπίδα। Μην αφήνετε την εγκυμονούσα γυναίκα στο χώρο του φαρμακείου, στα χέρια οποιουδήποτε αναρμόδιου να την χαρίσει!

φωτιά στα Κόκκινα!

Η Σαπφώ Ν., 67 ετών, σύζυγος, μητέρα, και γιαγιά, δούλευε για χρόνια στη βιομηχανία χημικών, στη φάμπρικα όπως έλεγε η ίδια. Ήταν η εργάτρια που κάθε βιομήχανος θα ήθελε να έχει. Κι αυτό γιατί ή Σαπφώ ένα μόνο αφέντη ήξερε στη ζωή της: Τον εαυτό της. Όταν έβλεπε κάτι στραβό στη δουλεία, φώναζε στον προϊστάμενο ότι το μαγαζί έχει γίνει Σόδομα και Γόμορρα, και πριν καλά καλά της πει τι να κάνει η Σαπφώ τους είχε βάλει όλους και όλα στη θέση τους.


Κάποια στιγμή Τα νεφρά της Σαπφούς «χτύπησαν Κόκκινο» όπως είπε στο φαρμακοποιό της και γι αυτό επισκέφτηκε ένα νεφρολόγο, που τον φώναζε « ο λεγάμενος» γιατί του άρεσε να έχει ωραίες γραμματείς. Δεν της άρεσαν αυτά της Σαπφούς, και τα εμπιστευόταν του φαρμακοποιού της. Σιγά σιγά η Σαπφώ άρχισε να γίνεται υποχόνδρια με τα φάρμακα, και τα έβαζε και με το φαρμακοποιό της:

-Δε μου λες χριστιανέ μου; Τασάκι το έχετε κάνει το νεφρί μου; Πρόσεχε γιατί άμα δω ότι ξεμωράθηκες κι εσύ και με κοροϊδεύεις θα σου βάλω μπουρλότο στο μαγαζί. Βαγγελίστρα μου τι μου΄τυχε με σας τους ανεπρόκοπους! Έχε χάρη βρε που σε ξέρω χρόνια και δε με πιλατεύεις. Άντε!

Κάποια στιγμή η Σαπφώ μπήκε νευριασμένη στο φαρμακείο και άρχισε να φωνάζει στο φαρμακοποιό:

-Που ‘σε βρε φαρμακοτρίφτη; Έλα γιατί γκρεμοτσακίστηκα στο σφουγγάρισμα και έχω μια πληγή σαν… Μα αυτή δεν είναι πληγή, είναι το μπλόκο της Κοκκινιάς!! Έλα βρε να μου βάλεις κόκκινο. Δε θέλω τίποτε άλλο με ακούς; Δε με περιμένει και κανένας λεγάμενος! Κόκκινο να μου βάλεις. Σκέτο κόκκινο!
Ξαφνικά εμφανίστηκε ο φαρμακοποιός. Κρατούσε στα χέρια του ένα χαρτί που είχε τσαλακώσει επιμελώς.

-Τι είναι αυτό χριστιανέ μου; Με αυτό θα μου καθαρίσεις την πληγή;
-Αυτό κυρία Σαπφώ είναι ένα μπουρλότο! Καλύτερα να μου διαλύσεις το μαγαζί παρά να σου δώσω κόκκινο.
-Γιατί βρε ανεπρόκοπε; Δε φτάνει που με παιδεύει το νεφρί μου και ο λεγάμενος, τώρα με παιδεύεις κι εσύ;


Γιατί ο φαρμακοποιός αρνήθηκε να χορηγήσει μερκούροχρωμ στην ασθενή;



Απάντηση

Η Σαπφώ πάσχει από νεφρική ανεπάρκεια που προκλήθηκε από νεφροτοξικότητα. Το «κόκκινο» είναι μια υδραργυρική ένωση που απορροφάται από την ανοικτή πληγή, με αποτέλεσμα να ενισχύσει τη νεφροτοξικότητα γι αυτό και η μεβρωμίνη (mercurochrome) αντενδείκνυται στους ασθενείς αυτούς. Η πληγή θα έπρεπε να καθαριστεί με οξυζενέ.