Ο καλός, ο κακός, και ο marketer

Δεκάδες δημοσιεύσεων για το marketing του φαρμακείου έρχονται καθημερινά στην επιφάνεια. Οι δημοσιεύσεις αυτές είτε αποτελούν μια βιβλιογραφική ανασκόπηση των τάσεων του σύγχρονου καταναλωτικού μάρκετινγκ, είτε προσπαθούν να δώσουν κάποιες πρακτικές συνταγές επιτυχίας επί των πωλήσεων στους φαρμακοποιούς.
Κατά την γνώμη μου και οι δύο κατηγορίες δημοσιεύσεων είναι επιεικώς ατυχείς για 4 λόγους:

• Οι συγγραφείς τους είτε δεν είναι φαρμακοποιοί, είτε δεν έχουν δουλέψει ποτέ σε φαρμακείο.
  
• Υπάρχει ένα βαθύ βιβλιογραφικό κενό στην βιβλιογραφία του marketing τού φαρμάκου, γεγονός που αναγκάζει τους συγγραφείς να υποθέτουν και όχι να στοιχειοθετούν-επιβεβαιώνουν.
  
• Υπάρχει ένας βαθύς διαχωρισμός ανάμεσα στο φαρμακευτικό και το καταναλωτικό marketing που οι συγγραφείς συστηματικά αγνοούν: Το ότι ο πελάτης του φαρμακείου έχει όνομα, επώνυμο, σάρκα, οστά, και διεύθυνση.

Το πρόβλημα στο marketing του φαρμακείου δεν ξεκινάει από τα προϊόντα και τους πελάτες, αλλά από την αντίληψη του φαρμακοποιού για το ρόλο του. Πώς να κρατήσεις ή να προσελκύσεις πελάτες στο φαρμακείο, εάν δεν μπορείς να αλλάξεις την αντίληψη για το επάγγελμά σου; Με μαθηματικά μοντέλα πάντως και διαγράμματα έκπτωσης-πίστωσης αυτό δεν είναι εφικτό όπως θα δούμε παρακάτω.

Οι 3 θεμελιώδεις άξονες του marketing του φαρμακείου.

Στο άρθρο αυτό θα σταθούμε τις 3 θεμελιώδεις παραμέτρους του φαρμακευτικού marketing, από τις οποίες οικοδομούνται όλες οι υπόλοιπες, και που αποτελούν το σημείο αναφοράς για τον πραγματικό επαγγελματία φαρμακοποιό που θέλει να αναπτύξει επιχειρηματικά το φαρμακείο του.
Οι παράμετροι αυτοί είναι:
1. Οπελάτης
2. Η επιχείρηση
3. Το προϊόν.

Ο πελάτης

Με τον όρο πελάτης εννοούμε ένα άτομο ή ένα σύνολο ατόμων στα οποία παρέχουμε ένα ή περισσότερα προϊόντα ή services (υποστήριξη), μέσω μιας διαδικασίας που λέγεται συναλλαγή (transaction).
Σε απλούς οικονομικούς όρους, κάθε συναλλαγή θα πρέπει να επιφέρει οφέλη σε κάθε μέλος, δηλαδή τόσο στον φαρμακοποιό, όσο και στον πελάτη.
Με τον όρο ασθενή, εννοούμε εκείνον τον πελάτη ο οποίος περιμένει από την συναλλαγή το συγκεκριμένο όφελος της βελτίωσης της υγείας του και της ποιότητας ζωής του, μέσω εξειδικευμένων προϊόντων και συγκεκριμένων services, που του παρέχει ο φαρμακοποιός.
Θα μιλήσουμε για τα services αυτά παρακάτω, αφού πρώτα αναλύσουμε τις σύγχρονες τάσεις του Marketing στα θέματα των πελατών.

Σήμερα λοιπόν παραδεχόμαστε ότι ο πελάτης του φαρμακείου έχει ονοματεπώνυμο. Αυτό πρακτικά έχει τις ακόλουθες συνέπειες:

1. Η πώληση στον 21ο αιώνα δεν αποτελεί πια την μαθηματική εξίσωση των νόμων της προσφοράς και της ζήτησης. Η πώληση πλέον αποτελεί την συναλλαγή εκείνη που γίνεται στη βάση της καλλιέργειας χρονικών σχέσεων με τον πελάτη ( Customer Relationships Management). Έτσι, η ανάπτυξη σχέσεων αποτελεί πλέον στοιχείο που θεωρείται υπεράνω της πώλησης, διότι τα αποτελέσματά της δεν επιφέρουν μόνο πωλήσεις. Επιφέρουν και νέους πελάτες, ενισχύουν την φήμη, δημιουργούν καθεστώτα αποκλειστικότητας, το αποτέλεσμα των οποίων είναι η (μακροχρόνια) ανάπτυξη των πωλήσεων.
Οι χρόνιες όμως σχέσεις δεν αναπτύσσονται με χαμόγελα και με κουπόνια. Απαιτείται από τον φαρμακοποιό δουλειά επί χάρτου ή επί computer. Δεν νοείται στο 21ο αιώνα ο φαρμακοποιός να μη διαθέτει καρτέλα υγείας για το κάθε πελάτη του. Δεν νοείται στον 21ο αιώνα ο ασθενής του φαρμακοποιού να πηγαίνει στον ιατρό του και να μη κρατάει το χαρτί που του εκτύπωσε ο φαρμακοποιός στο οποίο να περιγράφονται ύψος, βάρος, ηλικία, όλα τα φάρμακα που παίρνει, καθώς και το σύντομο ιστορικό του, όπως αυτό καταγράφεται στο βιβλιάριο.

Οι ασθενείς δεν προσέρχονται στο φαρμακείο για να τους ρωτούν «πώς είναι σήμερα» αλλά για να τους ρωτούν «πώς πάει το έλκος σήμερα». Αλήθεια, πόσοι φαρμακοποιοί θυμούνται την εξέλιξη της υγείας όλων των χρόνιων- μεγάλων- πελατών τους; Επίσης, οι ασθενείς δεν έρχονται στο φαρμακείο για να αγοράσουν τη νέα καραμέλα που σύμφωνα με μια έρευνα αγοράς που έγινε στην Ζυρίχη και δημοσιεύτηκε στην τηλεόραση τους δρόσισε την ανάσα. Οι ασθενείς έρχονται για να τους συμβουλεύσει ο φαρμακοποιός για την κακοσμία του στόματος. Αυτό έχουν στο νου τους. Το ότι λένε στο φαρμακοποιό τη φράση «θέλω αυτό» χωρίς να παίρνουν την γνώμη του, αυτόματα θα πρέπει να μεταφράζεται σε έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ φαρμακοποιού-ασθενή. Και αυτό με τη σειρά του οφείλεται στην έλλειψη καλλιέργειας μακροχρόνιων επαγγελματικών σχέσεων με τον ασθενή-πελάτη.
2. Η κατηγοριοποίηση των πελατών (και όχι το Brands Category Management) είναι ένα από τα βασικότερα στοιχεία που θα κάνουν τον φαρμακοποιό να προβλέψει την επιχειρηματική εξέλιξη του φαρμακείου του. Διότι στην πρώτη περίπτωση (κατηγοριοποίηση πελατών) ο φαρμακοποιός εύκολα καταλαβαίνει ότι οι ηλικιωμένοι ασθενείς είναι ο κορμός της πελατείας του διότι συνήθως πάσχουν από χρόνιες νόσους. Η μόνη ερώτηση που καλείται να απαντήσει στην περίπτωση αυτή είναι το γιατί να προμηθεύονται οι ασθενείς αυτοί το φαρμακείο από αυτόν κι όχι από άλλον φαρμακοποιό. Η απάντηση έρχεται γρήγορα: Διότι θα έχει καλύτερο service.
Στη δεύτερη περίπτωση (Category Management) οι φαρμακοποιοί σχεδόν τυχαιοποιημένα επιλέγουν ένα προϊόν από μια σειρά προϊόντων μιας εταιρίας, που όλα απευθύνονται σε κάποιο πρόβλημα (π.χ κακοσμία στόματος. Έτσι, ο φαρμακοποιός μπορεί να επιλέξει μόνο τις καραμέλες ή μόνο τις παστίλιες κλπ, χωρίς να έχει ρωτήσει τον (επώνυμο) πελάτη του. Το αποτέλεσμα είναι να παρατηρεί κανείς δεκάδες άχρηστα (δηλαδή απούλητα) προϊόντα που γεμίζουν τους πάγκους και τα ράφια των φαρμακείων.

3. Οποιεσδήποτε έρευνες αγοράς που γίνονται για φαρμακευτικό ή παρά-φαρμακευτικό προϊόν θα πρέπει να εξετάζονται εξονυχιστικά από το φαρμακοποιό πριν χρησιμοποιηθούν για τον οποιοδήποτε εμπορικό σκοπό. Για παράδειγμα, ένα φαρμακείο στο χωριό έχει πελάτες με τελείως διαφορετικά δημογραφικά στοιχεία από το αντίστοιχο στο κέντρο της πόλης. Επομένως, ο κίνδυνος λανθασμένων συμπερασμάτων είναι πασιφανής.

Η επιχείρηση

Στις περισσότερες συζητήσεις που έκανα με φαρμακοποιούς για την έννοια της επιχείρησης βρήκα αρκετούς δισταγμούς και αντιφατικά αισθήματα από την μεριά τους. Από την μία μεριά σκέφτονται την επιστήμη τους που την έβλεπαν να ξεχνιέται από το μυαλό τους μέρα με την μέρα. Από την άλλη έβλεπαν το φαρμακείο ως επιχείρηση που μπορεί να αποφέρει κέρδος, όμως δεν μπορούσαν να συσχετίσουν την γνώση της επιστήμης τους με το κέρδος του φαρμακείου. Με άλλα λόγια, υπάρχει μια ξεκάθαρη σύγχυση μεταξύ του σκοπού και του στόχου που πρέπει να διασαφηνιστεί, διότι αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του marketing του φαρμακείου.

Σκοπός του φαρμακείου είναι η κάλυψη των συγκεκριμένων αναγκών του πελάτη-ασθενή στην έγκαιρη ανεύρεση και η παρασκευή του φαρμάκου του, καθώς και στην παροχή συγκεκριμένων συμβουλών υγείας που είτε θα τον κατευθύνουν στο κατάλληλο ιατρό, είτε θα τον κάνουν να χρησιμοποιεί το φάρμακό του σωστά, είτε θα τον οδηγήσουν στην πρόληψη μιας νόσου. Στόχος του φαρμακείου είναι να εκπληρεί το σκοπό για τον οποίο ιδρύθηκε επικερδώς.
Σύμφωνα με τον ορισμό των 2 αυτών εννοιών, μπορεί εύκολα κανείς να καταλάβει το γιατί οι φαρμακοποιοί που έχουν τις γνώσεις και την κατάλληλη επικοινωνία είναι οι νικητές, τόσο στους τζίρους, όσο και στην κερδοφορία. Οι φαρμακοποιοί που έχουν καλή επικοινωνία, παρουσιάζουν κερδοφορία αλλά όχι και τζίρους. Τέλος, οι φαρμακοποιοί που δεν έχουν ούτε γνώσή, ούτε επικοινωνιακή στρατηγική, απλά κινδυνεύουν να κλείσουν τα φαρμακεία τους.
Στην πρώτη περίπτωση, έχουμε τους πραγματικούς επαγγελματίες. Στην δεύτερη περίπτωση(επικοινωνία χωρίς γνώση), ο φαρμακοποιός μπορεί ίσως να κρατήσει τους πελάτες του, αλλά δεν μπορεί να τους αυξήσει την αγοραστική δύναμη. Δεν μπορεί με άλλα λόγια, να τους κάνει να προμηθευτούν περισσότερα αγαθά από αυτόν, διότι του λείπει η επιστημονική πειθώ, με αποτέλεσμα να είναι έρμαιο της πιστωτικής πολιτικής και του ανταγωνισμού τιμών από τα Super Markets.
Το ίδιο ισχύει βέβαια και με τον φαρμακοποιό που διαθέτει γνώσεις αλλά όχι επικοινωνία. Μη ξεχνάτε ποτέ ότι αν ο ασθενής θέλει την απόλυτη αυστηρότητα, αφήστε τον άχαρο αυτό ρόλο στον ιατρό. Η ανακούφιση του πελάτη από την διαθεσιμότητα του φαρμάκου και την κατάλληλη συμβουλή με μηδέν κόστος, του είναι πιο χρήσιμη από την αυστηρή ανάπτυξη της παθογοανατομίας του εμφράγματος. Από την άλλη μεριά, η εξήγηση του πώς δρα το φάρμακο και πως να μη το μπερδεύει με άλλα, του είναι πιο χρήσιμη από το τι φοράει η τραγουδίστρια της επιλογής του.
Να φοράτε λοιπόν πάντα την λευκή μπλούζα όταν εξηγείτε και συμβουλεύετε, και να μη το κάνετε ΠΟΤΕ δίπλα στην ταμειακή μηχανή. Μη φοβάστε να εξασκείτε την συμβουλευτική πλευρά του επαγγέλματος του φαρμακοποιού, ακόμη και αν υπάρχει συνωστισμός πελατών, αρκεί να μη φαίνεται σαν αυτοπροβολή. Πώς αλλιώς θα καταλάβουν οι πελάτες ότι κατέχετε το αντικείμενο της δουλειάς σας;



Το προϊόν

Θεωρώ άσκοπο ως φαρμακοποιός να γεμίσω σελίδες που απευθύνονται σε φαρμακοποιούς οι οποίες θα αναφέρονται στην αξία του φαρμάκου ως αγαθού. Θα ήταν σαν να μη κατάλαβα τι σπούδασα και τι επαγγέλλομαι.
Εκείνο όμως που αξίζει να σταθεί κανείς, είναι το ποια είναι η αντίληψη (perception) του πελάτη-ασθενή για το φάρμακο, και ποια του επαγγελματία φαρμακοποιού.
Εάν ζητούσαμε από τον ασθενή να μας γράψει τι ξέρει για τα φάρμακα εκτός του ότι σώζουν ζωές, τότε θα έγραφε μόνο 4 λέξεις: Φάρμακο, αυτός ο άγνωστος. Ακόμη και η γνώση που λαμβάνει από τον ημερήσιο τύπο είναι ελλιπής ή και παραπλανητική.

Γι’ αυτό και η πρώτη λευκή μπλούζα που θα βρει, εάν είναι εξοπλισμένη με την κατάλληλη γνώση, θα του αφαιρέσει την όποια ημιμάθεια, και θα του δημιουργήσει την ανάγκη της σωστής συμβολής. Εάν ο φαρμακοποιός κατέχει την γνώση αυτή, τότε με καλή επικοινωνία θα δημιουργηθεί ένας ακόμη μακροχρόνιος πελάτης. Επομένως, συμπεραίνουμε ότι στο συνταγογραφούμενο φάρμακο, σημασία δεν έχει το προϊόν, αλλά αυτός που δίνει την συμβουλή, ο opinion leader, εν προκειμένω, ο φαρμακοποιός.
Με την θεσμοθέτηση του καθεστώτος των OTC, διαδραματίζεται μια αλλαγή η οποία αξιολογείται από πολλούς φαρμακοποιούς ως θετική: Κάποια φάρμακα, απαλλαγμένα πλέον από την ανάγκη ιατρικής γνωμάτευσης μπορούν να διακινούνται ελεύθερα. Μπορούν επίσης να διαφημίζονται ελεύθερα. Όσοι φαρμακοποιοί διέθεταν ελλιπείς φαρμακολογικές γνώσεις, πανηγύριζαν διότι πίστεψαν ότι η διαφήμιση στην τηλεόραση θα αύξανε την ζήτηση των προϊόντων αυτών. Είναι σωστό θεωρητικά το ότι η διαφήμιση στα μέσα μαζικής ενημέρωσης αυξάνει την ζήτηση των προϊόντων. Στην πράξη, για να γίνει αυτό, θα πρέπει η διαφήμιση να έχει τέτοια έκταση και τέτοια συχνότητα που να μπορεί να καταφέρει να επιτύχει ένα μερίδιο στην σκέψη του καταναλωτή (share of mind). Έχετε ρωτήσει ποτέ τους δικούς σας ασθενείς-πελάτες πόσες και ποιες διαφημίσεις OTC φαρμάκων θυμούνται; Εάν όχι, κάντε το. Και μετά, συλλογισθείτε τι θα συνέβαινε εάν το κόστος για διαφήμιση, μετακυλιόταν σε κόστος για την εκπαίδευση των φαρμακοποιών.



Συμπέρασμα: Το προϊόν που λέγεται φάρμακο, προκαλεί ικανοποίηση των αναγκών του ασθενή- πελάτη, μόνο όταν συνοδεύεται από την κατάλληλη συμβουλή που απαιτεί ισχυροποίηση της γνώσης από πλευράς φαρμακοποιού. Σε περίπτωση έλλειψης της γνώσης, λόγω της αδυναμίας προς ενεργή προώθηση από πλευράς φαρμακοποιού, οι ρυθμιστικοί παράγοντες της αγοράς μετακινούν τα κανάλια διανομής σε εκτός φαρμακείων χώρους, γεγονός που οδηγεί σε κατάργηση του σκοπού του επαγγέλματος μας.
Για τους λόγους αυτούς, επαγγελματίας θεωρείται ο φαρμακοποιός εκείνος που διατηρεί την επιτυχία του επί μακρόν μέσω επιλογής

• Συγκράτησης και επαύξησης των πελατών του μέσω ανάπτυξης μακροχρόνιων σχέσεων με αυτούς.


• Στήριξης των σχέσεων με παροχή όχι μόνο των κατάλληλων προϊόντων αλλά και των απαιτούμενων συνοδευτικών συμβουλών.
  


• Kατασκευής του άξονα των συμβούλων μέσω αύξησης της γνώσης του και βελτίωσης των δεξιοτήτων επικοινωνίας του με τους πελάτες του, με στόχο την πραγματοποίηση του σκοπού του επαγγέλματός του επικερδώς.



• Αύξησης της αξίας (και όχι της τιμής) των προϊόντων μέσω της αύξησης της προστιθέμενης αξίας ( added value) που παρεχει στους πελάτες του, η οποία με τη σειρά της συμπεριλαμβάνεται στην τιμή των προϊόντων που διακινεί.

Το ποια θα είναι αυτή η προστιθέμενη αξία, εξαρτάται από το πόσο αποφασισμένος είναι ο φαρμακοποιός να βελτιώσει τους τρεις προηγούμενους άξονες της στρατηγικής του.

Από τη φασματοσκοπία στις φωτοδερματοπάθειες

Ο όρος αντηλιακό πάντοτε με ενοχλούσε. Κλείστε τα μάτια σας, και φανταστείτε τι εχει να γίνει έτσι και σβήσει ο ήλιος μας. Ανοίξτε ένα βιβλίο, και διαβάστε τι θερμοκρασίες επικρατούν στους πλανήτες που βρίσκονται μακριά από τον ήλιο. Και πάνω απ’ όλα, φανταστείτε τι θα πάθετε εάν το καλοκαίρι δεν πάτε διακοπές για να χαρείτε τον ήλιο. Άσε που χωρίς ήλιο βιταμίνη D δεν γίνεται…..Και χωρίς βιταμίνη D στα παιδιά σωστά οστά δεν φτιάχνονται. Απο την άλλη μεριά η υπερπαραγωγή βιταμίνης D είναι η "θερμοκοιτίδα" του μελανώματος!

Επομένως ο επαγγελματίας φαρμακοποιός δεν εχει κανένα πρόβλημα με τον ήλιο, και γι αυτό δεν θα πρέπει να χρησιμοποιεί τη λέξη αντηλιακό. Αφήστε τις καλλυντικαντζούδες να χρησιμοποιούν τη λέξη αυτή. Ο επαγγελματίας φαρμακοποιός όμως, έχει πρόβλημα με την αντίδραση του δέρματος ειδικά και του σώματος γενικά στην ηλιακή ακτινοβολία, και θα πρέπει να χρησιμοποιεί τον όρο φωτοπροστατευτικό. Γιατί στο φαρμακείο υπάρχουν – εκτός των άλλων-και φωτοευαίσθητοι πελάτες για τους οποίους είναι ανήθικο και αντιεπιστημονικό να περιμένουν ως το καλοκαίρι για να φωτοπροστατευτούν. Στήν άνάρτηση αυτή θα προσεγγίσουμε τις φωτοδερματοπάθειες από τη σκοπιά του φαρμακοποιού.

Από τη φασματοσκοπία στη φωτοευαισθησία

Εάν αποπειραθείτε να ρωτήσετε ένα γιατρό για τη φωτοευαισθησία, θα σας «κατεβάσει» πιθανόν δέκα τόμους ανοσολογίας, γιατί αυτή είναι ( και έτσι πρέπει να είναι ) η προσέγγιση που κάνει για τη διάγνωση. Για το φαρμακοποιό όμως, τα πράγματα είναι απλά και ξεκάθαρα, αρκεί να θυμηθείτε λίγο, πολύ λίγο, μερικές αρχές από τα μαθήματα ενόργανης φαρμακευτικής ανάλυσης του 2ου -3ου έτους.

Αλήθεια, θυμάστε τα χρόνια που κάναμε φασματοσκοπία NMR, φασματοσκοπία IR, φασματοσκοπία UV, φασματοσκοπία μάζας κλπ, κλπ, κλπ; Εκεί λοιπόν λέγαμε ότι κάθε μόριο εχει έναν κατά-δικό του φυσικοχημικό χαρακτήρα, ένα δικό του Εγώ. Όταν όμως ρίχναμε ενέργεια στα μόρια με τη μορφή ακτινοβολίας, τότε προκαλούσαμε παροδικές αλλαγές στα μόρια, δημιουργούσαμε δηλαδή στιγμιαία, ένα Υπερεγώ τους. (θυμάστε; Κάμψη, στρέψη, δόνηση, θραύση, μαγνητικός συντονισμός, σ-σ*, π-π*, φωταύγεια κλπ). Από τη μελέτη του «Υπερεγώ» των μορίων, μπορούσαμε να βρούμε το Εγώ τους, μπορούσαμε δηλαδή να βρούμε την ταυτότητα του άγνωστου μορίου.

Σωστά! Μόνο που αυτό γινόταν μέσα στο αυστηρά ελεγχόμενο περιβάλλον των φασματογράφων. Όταν όμως η ηλιακή ακτινοβολία δημιουργήσει επάνω στο δέρμα μας μόρια - Υπερεγώ, τότε ο οργανισμός μας, σε αντίθεση με το φασματογράφο δεν τα αναγνωρίζει (non-self) και κινητοποιεί τους ανοσολογικούς μηχανισμούς που προκαλούν αλλεργία ή τοξικότητα Το φαινόμενο αυτό λέγεται φωτοευαισθησία.

Από τη φωτοευαισθησία, στις φωτοδερματοπάθειες

Η διαδικασία της φωτοευαισθησίας περιλαμβάνει διεργασίες που οδηγούν στις κλινικές εκδηλώσεις των αντιδράσεων της φωτοευαισθησίας. Οι κυριότερες από αυτές τις διεργασίες είναι η φωτοαλλεργία, και η φωτοτοξικότητα. Η φωτοαλλεργία είναι ανοσολογικού τύπου αντίδραση, και συνεπώς δεν εξαρτάται από τη δόση της ουσίας που προσλήφθηκε. Ακόμα και μια μονο απειροελάχιστη δόση, μπορεί να διεγείρει τους μηχανισμούς αλλεργίας. Αντίθετα η φωτοτοξικότητα δεν σχετίζεται με το ανοσολογικό σύστημα, και ως εκ τούτου, είναι δοσοεξαρτώμενη. Και οι δυο πάντως αυτές μορφές της φωτοευαισθησίας, είναι υπεύθυνες για τη γένεση των φωτοδερματοπαθειών.

Με τον όρο φωτοδερματοπάθειες, εννοούμε τις παθολογικές εκείνες καταστάσεις οι οποίες περιλαμβάνουν δερματικές εκδηλώσεις στην εμφάνιση των οποίων υπεισέρχεται η ηλιακή ακτινοβολία. Για το λόγο αυτό η πρόληψη και η αντιμετώπιση τους απαιτεί εκτός των άλλων και φωτοπροστατευτική αγωγή. Στις παθήσεις αυτές, η φωτοευαισθησία είτε αποτελεί πρωτοπαθή αιτιολογικό παράγοντα (γι αυτό και τις λέμε ιδιοπαθείς) είτε αποτελεί παράγοντα που επιδεινώνει τη νόσο (πχ στον ερυθηματώδη λύκο) είτε τέλος αποτελεί διαγνωστικό στοιχείο της νόσου (πχ στις πορφυρίες).

Ο παρακάτω πίνακας δείχνει μια ταξινόμηση των φωτοδερματοπαθειών.

Το κεφάλαιο αυτό της εξωγενούς ευαισθητοποίησης πρέπει να ενδιαφέρει ιδιαίτερα τον επαγγελματία φαρμακοποιό γιατί όταν στον πελάτη του έχουν συνταγογραφηθεί τα φάρμακα που περιγράφονται στον παρακάτω πίνακα, η συγχορήγηση τους με φωτοπροστατευτικό για την πρόληψη, ή η χορήγηση εκτός των άλλων και ενός φωτοπροστατευτικού για την αντιμετώπιση της φωτοδερματοπάθειας που προκλήθηκε, αποτελεί μια πράξη ηθικά και επιστημονικά ολόσωστη.

Στα περιστατικά φαρμακευτικής φωτοευαισθησίας, ο ασθενής έρχεται στο φαρμακείο, παρουσιάζοντας εικόνα που μοιάζει με ηλιακό έγκαυμα. Μονο που η βαρύτητα του είναι δυσανάλογη με την εποχή του έτους (χειμώνας, άνοιξη). Συχνά ο ασθενής παρουσιάζει πλάγια, περιφερική αποκόλληση του κεράτινου δίσκου του νυχιού. Παρατηρώντας τον, μπορείτε να δείτε τεταμένες πομφόλυγες στα προεξέχοντα ακραία σημεία του σώματος του. Επίσης είναι συχνή η συνύπαρξη μελάγχρωσης που οφείλεται στην συγκέντρωση του φαρμάκου στο δέρμα. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, εκτός από την παραπομπή στον δερματολόγο, επιβάλλεται η άμεση χορήγηση φωτοπροστατευτικού.

Συμπέρασμα

Για τον επαγγελματία φαρμακοποιό, το αντηλιακό αποτελεί ένα προληπτικό φάρμακο. Και ως φάρμακο που είναι, δεν πρέπει να λέγεται αντηλιακό αλλά φωτοπροστατευτικό.
Ο επαγγελματίας φαρμακοποιός εχει την επιστημονική υποχρέωση, να καλύψει από πλευράς φωτοπροστασίας, όλους τους ασθενείς-πελάτες του που λαμβάνουν φωτοευαισθητοποιά φάρμακα.
Ο επαγγελματίας φαρμακοποιός εχει την ηθική υποχρέωση να καλύψει τα άτομα που πάσχουν από φωτοευαίσθητες παθήσεις με το κατάλληλο υποαλλεργικό φωτοπροστατευτικό .
Ο μη επαγγελματίας φαρμακοποιός μπορεί να περιμένει πότε θα έρθει το καλοκαίρι και πότε θα διαφημιστούν τα καλλυντικά στην τηλεόραση

Τελικά η φασματοσκοπία κάνει καλό στην μνήμη και την τσέπη του επαγγελματία φαρμακοποιού, ακόμη κι αν δεν υπάρχουν φασματοσκόπια στο φαρμακείο!

Ενα Κουίζ για τη γρίππη των χοίρων

Χαλαρώστε! Τη συνομοσιολογία του ιου της γρίππης των χοίρων την έχουν αναφέρει δεκάδες bloggers. Δεν είμαι ειδικός επι της ιολογίας, και δεν θα φυτρώσω εκεί που δεν με σπέρνουν. Αλλωστε ο καθένας απο εμας έχει ήδη διαμορφώση την αποψη του. Η Ιστορία θα δείξει εαν είναι σωστή ή λαθεμένη.

Λέω σήμερα να σας κάνω της εξής ερώτηση:

Το Φυτό της παραπάνω φωτογραφίας λέγεται ανισο το αστεροειδές. Οι Φαρμακοποιοί αναγώστες του Ιστολογίου του φαρμάκου θα θυμούνται ότι στα βιβλία της φαρμακογνωσίας υπάρχει καταγεγραμμένη η δρόγη Fructus anisi stellati ( Είναι το κινέζικο γλυκάνισο). Η δρόγη έχει χρησιμοποιείθεί ως ευστόμαχο και σπασμολυτικό κλπ κλπ που θα τα βρείτε στα βιβλία φαρμακογνωσίας.

ΕΡΩΤΗΣΗ

Ποιο πασίγνωστο φάρμακο παράγεται απο τη δρόγη αυτή που είναι εξαιρετικά επίκαιρο;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Η οσελταμιβίρη (TAMIFLU !!!!).

Πράγματι, το άνισο το αστεροειδες περιέχει την ουσία σικιμικό οξύ που κέκτηται αντιμικροβιακών και αντιρετροικών ιδιοτήτων.

Τροποποιώντας το μόριο του σικιμικού οξέως η Roche κατάφερε να συνθέσει την οσελταμιβίρη.

Μάλιστα στην πρώτη κρίση πριν απο κάποια χρόνια όπου θεωρητικά το φάρμακο ήταν ο απο μηχανής θεός, δεν υπήραχαν αρκετές ποσότητες του φαρμάκου λόγω της χαμηλής περιεκτικότητας της δρόγης σε σικιμικό οξύ. Ετσι επιλέχθηκαν δυο λύσεις:

• De novo σύνθεση της οσελταμιβίρης ξεκινώντας απο άλλη παραπλήσια πρόδρομη ενωση
• Εισαγωγή στο E. Coli ου γονιδίου βιοσύνθεσης του σικιμικού οξέως

Ελπίζω μετα την ανάρτηση αυτή οι μη υγεινομικοί αναγνώστες μας να μην τρέχουν πανικόβλητοι στα βοτανατζίδικα για να βρούν το κινέζικο άνισο διότι πρόκειται για δηλητηριώδες φυτό. Ουτως ή άλλως η γρίππη των χοίρων φαίνεται μάλλον ηπιότερη απ ότι αρχικά εκτιμήθηκε.

Τι σου είναι όμως η φύση, ε; Απο την άλλη μεριά.....ενα φυτό γνωστό για 2000 χρόνια να μπορεί να θεραπεύσει μια πάθηση που ανακαλύφθηκε τον εικοστό πρώτο αιωνα.........Τι σου είναι ο άνθρωπος εεε; Ως πότε η φύση θα τον σώζει;

Ενα κι ένα, κάνουν δύο

Βρισκόμουν τις προάλλες σε ένα σουπερ μάρκετ, και περνούσα μπροστά απο το ψυγείο με τα γαλακτοκομικά. Δεν ξέρω τι έκανε το μεγάφωνο να παίξει ανάμεσα στα Ελληνοσκυλάδικα και τις διαφημίσεις ένα παλιό τραγούδι του Παπάζογλου: Ενα κι ένα, κάνουν δύο.......

Τη στιγμή που σταμάτησα για να απολαύσω το τραγούδι-ήταν ένα απο τα αγαπημένα μου όταν είμουν φοιτητής- το μάτι μου άρχισε να περιδιαβαίνει στο τί είχε γραφτεί στις συσκευσασίες των προιόντων που είχα αγοράσει ή θα αγόραζα. Εχουμε λοιπόν και λέμε:

• Καφές : φυσική πηγή αντιοξειδωτικών


• τσαι: με διπλή περιεκτικότητα σε κατεχίνες για super duper αδυνάτισμα


• παριζάκι με ελαιόλαδο αντί για λίπος: βοηθείστε την καρδιά σας να καταβροχθίζει λουκάνικα χωρίς να πάθετε τίποτα


• μαργαρίνες με φυτοστερόλες: ξαναβοηθείστε την καρδιά σας αν με το λουκάνικο δεν τα καταφέρατε. Σε κάθε δυο συσκευασίες κερδίζετε ένα....... μεταλλαγμένο άπαχο γουρούνι ολικής αλέσεως


• τυρί "τσιλιμπουρδίσματος": Εχει μόνο 15% λιπαρά κι έτσι μπορείτε να το πάρετε χωρίς να σας ρίξει καμμιά σφαλιάρα η γυναίκα σας που δεν προσέχετε την υγεία σας


• γάλα εμπλουτισμένο με σίδερο: να μασάς σίδερο και να φτύνεις ατσάλι


• φυσικο χυμό με ότι αντιοξειδωτικό τραβάει ο οργανισμός σας. Απο τη γιαγιά του χωριού, κατευθείαν στο λαρύγγι σας.


• γνήσιο ανόθευτο αμόλυντο, ανεπαίσχυντο και ειρινικό μέλι που σας κάνει δυνατότερους και απο τον Popeye the sailor man


• ψάρια "τίγκα" στα ω λιπαρά οξέα. Οτι ψάρια και να ναι. Α! Και ω- να είναι και ότι να 'ναι

Κι αφου τελείωσα με τη χημεία τροφίμων ήρθε η ώρα να περάσω και στο...κλινικό μέρος:

Λουκάνικο που συστήνεται απο την τάδε Ιατρική (επιστημονική ) εταιρεία. Χυμός που συστήνεται απο τη δείνα εταιρεία διατροφολόγων. Σερβιέτα που συστήνεται απο την Χ εταιρεία γυναικολόγων. Και πάει λέγοντας.......

Γύρισα πίσω μπαιλτισμένος, σχεδόν αποβλακωμένος, και κουρασμένος απο τις σκέψεις μου: Η στραβός είναι ο γυαλός ή στραβά αρμενίζουμε!

Σε μια προσπάθεια να αποφύγω την αποβλάκωση, είπα να ξεσκονίσω κάτι παλιά πανεπιστημιακά βιβλία χημείας και φαρμακοκινητικής που έυτυχώς κρατάω ακόμα στη βιβλιοθήκη μου. Και τι να δώ;

• 1+1 κάνουν 2: Ο σίδηρος παρεμποδίζει την απορρόφηση του ασβεστίου στον οργανισμό, και αντίστροφα το ασβέστιο παρεμποδίζει την απορρόφηση σιδήρου. Τοτε γιατί στο διάολο εμπλουτίζουν το γάλα με σίδηρο;


• 1+1 κάνουν 2: Οι φυτοστερόλες διαλυμένες στα "μαργαρινοειδή" μειώνουν τα επίπεδα της χοληστερόλης στα πλαίσια μιας φυσιολογικής δίαιτας. Τι σοι φυσιολογική είναι αυτή η δίαιτα εαν περιέχει βουτυρα και μαργαρίνες;


• 1+1 κάνουν 2: Το λουκανικάκι στο ελαιόλαδο είναι υγιέστερο απο το λουκανικάκι με λίπη. Πως διάλο αφαίρεσαν τα λίπη απο το λουκανικάκι; Πως συντηρείται ένα τέτοιο λουκανικάκι;


• 1+1 κάνουν 2: το τσαι περιέχει κατεχίνες που βοηθάνε στο αδυνάτισμα. Δεν περιέχει και καφεινη που βοηθα στην ταχυκαρδία;


• 1+1 κάνουν 2: το γιαούρτι με επεξεργασία περιέχει χαμηλά λιπαρά. Αυτό είναι αναμφισβήτητο και ευκολα μπορεί να αποδειχτεί με χημική ανάλυση. και τότε γιατί εξακολουθεί να περιέχει μεγάλο αριθμό θερμίδων; Πως εξακολουθεί να είναι γευστικό; Αχ τι ωραία επιστήμη που είναι η χημεία τροφίμων!


• 1+1 κάνουν 2: το αγνό φυσικό μέλι ζαχαρώνει λόγω ιμβερτοποίησης. Δυο πράγματα έω καιρό να δω: Το ουράνιο τόξο, και το ζαχαρωμένο μέλι!

Εχουν πολύ γέλιο οι μέρες που ζούμε: Ονειρο του κάθε φαρμάκου είναι να γίνει OTC -δηλαδή μη υποχρεωτικά συνταγογραφούμενο απο το γιατρό. Κι απο την άλλη μεριά όνειρο της κάθε τροφής είναι να γίνει Φάρμακο.

Μεγάλε Ιπποκράτη!!!!! Τον θυμάστε; Το φάρμακο σου να είναι η τροφή σου, και η τροφή σου το φάρμακο σου! Μεγάααααλε Ιπποκράτη (δις). Ο αγώνας σου τώρα δικαιώνεται. Αλλα τι τα θες; Ετσι και ζούσες σήμερα για να δείς τι απέγινε η περίφημη θεωρία σου θα σιγοτραγουδούσες μαζί μου το τραγούδι του Παπάζογλου:

Μα μετά τον Ησαία, € κι € κάνουν $$$!

Ο Θανάσης και τα φάρμακα ελευθέρων ηθών

Ο Θανάσης γεννήθηκε στο Κακοτραχάλι. Μη ψάξετε να το βρείτε στο χάρτη γιατί θα μπερδευτείτε. Υπάρχουν βλέπετε πολλές περιοχές με αυτό το όνομα. Άλλες βρίσκονται μέσα στην πόλη. Άλλες βρίσκονται σε απόμακρες επαρχίες που περιβάλλονται από καταχιονισμένα βουνά. Όταν μεγάλωσε ο Θανάσης, παρατήρησε ότι ο κόσμος ταλαιπωρούταν για να βρει το φάρμακό του γιατί στο Κακοτραχάλι δεν υπήρχε φαρμακείο. Έτσι, αποφάσισε να γίνει φαρμακοποιός. Έβαλε λοιπόν τον πατέρα του να πουλήσει το χωράφι του για να πληρωθούν όλα τα έξοδα της δωρεάν παιδείας, και μετά από 5 χρόνια γύρισε πίσω και άνοιξε το φαρμακείο του.

Τα πράγματα όμως δεν πήγαιναν τόσο καλά για το Θανάση όσο τα φανταζόταν. Κατ’ αρχήν, διαπίστωσε ότι είχαν κι άλλοι την ιδέα να ανοίξουν φαρμακείο στο Κακοτραχάλι. Στη συνέχεια είδε ότι τα ασφαλιστικά ταμεία έκαναν μήνες να τον πληρώσουν, και τα χρέη άρχισαν να συσσωρεύονται. Το πάλευε όμως. Ήταν καλός και εξυπηρετικός με τους πελάτες, είχε και γνώσεις, ως πιο φρέσκος, κι έτσι άρχισε να πηγαίνει κόσμος στο φαρμακείο του. Ο Θανάσης, τους ήξερε όλους με το μικρό τους όνομα.

Εκείνη τη μέρα όμως, φάνηκε ένας άγνωστος. Ήταν ψηλός, καλοντυμένος, με πλούσιο μουστάκι, αρχοντάνθρωπος. Θα πρέπει να ήταν και φραγκάτος: Είχε χρυσό δοντάκι, χρυσό Rolex και χρυσή αλυσίδα στο αριστερό χέρι. Η άσπρη κάλτσα, το μαύρο παπούτσι, το κομπολόι στο δεξί χέρι και το τσιγάρο με τη μεγάλη καύτρα στο αριστερό, συμπλήρωνε έναν αέρα λαϊκής δύναμης.

- «Μπορώ;» είπε μετά από ένα πεντάλεπτο εξονυχιστικού ελέγχου σε όλα τα ράφια του φαρμακείου.

- «Καλέ μου άνθρωπε! Μπορείς, αλλά σβήσε σε παρακαλώ το τσιγάρο σου! Υπάρχουν κι ασθματικοί που μπαίνουν στο φαρμακείο και θα μου πάθουνε τίποτα!» είπε καλοσυνάτα ο Θανάσης. «Θες λουκούμι;»
­ -Όχι. Θέλω να μου λύσεις ένα γρίφο.
- Στο χωριό μου έχουν ζητήσει να λύσω μέχρι και μάγια, αλλά γρίφο...
- Λοιπόν άκου: Τι είναι αυτό που δίνεται χωρίς ιατρική συνταγή, έχει συσκευασία που θυμίζει το μικρό σπίτι στο λιβάδι, μπορείς να το κατεβάσεις μόνος σου απ’ τα ράφια, έχει οδηγίες χρήσης που τις καταλαβαίνεις, διαφημίζεται στην τηλεόραση, και όλοι το θεωρούν αθώο;
- Προφανώς, το νέο μαλακτικό για τα ρούχα καλέ μου άνθρωπε! Τι; Μήπως ήπιες από δαύτο και θες αντίδοτο;

- Όχι ρε Θανάση, δεν καταλαβαίνεις, και σε είχα για έξυπνο παιδί... Είναι τα ΟTC φάρμακα! Αυτά που φεύγουν κατευθείαν από τον «πάγκο»! Με βούλευμα του κράτους κιόλας!

- Καλέ μου άνθρωπε! Επειδή στο σήμα μας έχουμε ένα φίδι, πρέπει να το βγάλουμε κι από την τρύπα; Να, κοίτα εδώ αυτό το φάρμακο που μου περνιέται για συμπλήρωμα διατροφής: Εδώ λέει ότι κάθε κάψουλα εχει 1000 mg λεκιθίνης. Και μετα μου λέει ότι η λεκιθίνη ελαττώνει τη χοληστερίνη. Μα εάν διαβάσεις τη βιβλιογραφία, θα δεις ότι για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει ο ανθρωπος να λάβει ημερησίως 35 γραμμάρια λεκιθίνης. Εγώ τι να του συστήσω του πελάτη μου; Να φάει όλο το κουτί μαζί με το περιτύλιγμα; Θα πρέπει λοιπόν να γνωρίζω πολύ καλά αυτό που θα συστήσω στον πελάτη μου.

- Όχου μωρέ Θανάση, με τα επιστημονικά σου κόμπλεξ!!! Που ζεις άνθρωπέ μου; Εδώ μιλάμε για μπεζαχτά κι εσύ ονειρεύεσαι ν’ αλλάξεις τον κόσμο... Εντάξει, μπορεί να μην είναι σαν τα φάρμακα που έγιναν OTC έχοντας ένα πρότερο δεκάχρονο συνταγογραφούμενο βίο όπως τα υπακτικά , τα αποχρεμπτικά, και τα αναλγητικά, αλλά θα το πλερώνουν κι αυτό οι άρρωστοι ντούκου, να φάνε κι εσένα ψωμί τα παιδάκια σου. Να! Πάρε εδώ αυτές τις δύο σελίδες που’ ναι γεμάτες με φαρμαλακίες για να τις λες σε όποιον σε ρωτάει. Αν και δεν θα χρειαστεί...

- Και γιατί δηλαδή δεν θα χρειαστεί ούτε να ξέρω, ούτε να λέω;

- Να γιατί: Κατ’ αρχήν, θα σου κάνω εγώ τον πελάτη να φτάσει μέχρι το φαρμακείο, βάζοντας ρεκλάμα στην τηλεόραση. Μόλις φτάσει έξω από το φαρμακείο, θα τον περιμένει μια ταμπέλα με το Σάκη Ρουβά να παίρνει το χάπι και να γίνεται άλλος άνθρωπος. Με το που μπαίνει στο φαρμακείο θα τον βάλω σε πειρασμό να ακουμπήσει στο χέρι του το κουτί, γιατί το προϊόν θα στο φέρω με το σταντάκι του. Μόλις το πιάσει στα χέρια του, πάει το ερωτεύτηκε. Θα σου ’ρθει μ’ αυτό στο χέρι, για να σε ρωτήσει τι κάνει αυτό το φάρμακο.

- Και εγώ, τι θα του απαντήσω;

- Τέσσερα και εβδομήντα πέντε ευρώ φυσικά! Καλή τιμή δεν είναι;

- Καλέ μου άνθρωπε! Που έμαθες Ελληνικά; Εγώ δεν μιλάω για το πόσο κάνει αλλά για το τι κάνει το φάρμακο.

- Εντάξει Θανάση. Θα σου κάνω 2% μεγαλύτερη πίστωση. Σου φέρνω διαφημιζόμενο προϊόν, σου φέρνω τον πελάτη στο πιάτο, σου φτιάχνω stand, σου δίνω κι ένα έντυπο. Ε, τι θες από μένα;

- Την αλήθεια.

- Ε, άκου λοιπόν γιατί με νευρίασες: Εγώ δεν δουλεύω στις εταιρείες που ο,τι φάρμακο και να ’χουνε, μα συνταγογραφούμενο είναι, μα OTC είναι, το φτιάχνουν σωστά, ενημερώνουν το φαρμακοποιό και περιμένουν δυο χρόνια για να πετύχει το φάρμακο. Εγώ, θέλω τα λεφτά μου τώρα, και θα τα πάρω με θεούς και δαίμονες. Όσο για σένα, για τη μόστρα σε θέλω. Δεν πιστεύω ότι έχεις γνώσεις κι ούτε με ενδιαφέρει. Το πτυχίο σου όμως σε βοηθά ν’ ανοίξεις ένα μαγαζί στο οποίο οι άρρωστοι θέλοντας και μη θα έρθουν και εσύ στα μάτια τους είσαι ειδικός. Και από τη δουλειά αυτή έχεις να κερδίσεις ρευστό κι όχι τις υποσχέσεις του δημοσίου. Και κάνεις και κοινωνικό έργο απαλλάσσοντας το δημόσιο από την υπερβολική δαπάνη για την υγεία. Λοιπόν, 3%. Η τελευταία μου προσφορά! Αλλιώς, πάω στον απέναντι!

Ο Θανάσης τα δέχτηκε γιατί είχε ανάγκη τα λεφτά. Την επόμενη μέρα ήρθε και το stand. Ύστερα από μια εβδομάδα ήρθαν δύο πελάτες και με το «θέλω αυτό» αγόρασαν δύο κουτιά. Ο Θανάσης πάλι, κατάφερε να δώσει άλλα 4, σε ασθενείς που ήταν μπαϊλντισμένοι από τα συνταγογραφούμενα φάρμακα. Έπειτα ήρθαν άλλοι 3 πελάτες, που ζήλεψαν από το φάρμακο του γείτονα κι ήρθαν κι αυτοί να «ψωνίσουν». Το πράγμα φαινόταν να πηγαίνει καλά. Ήρθε μάλιστα και δεύτερος αντιπρόσωπος, που του μπλάστρωσε κι αυτός το δικό του stand, και τις δικές του ταμπέλες. Όταν ο ανταγωνισμός είδε την ταμπελομαχία και τη σταντομαχία, έφερε κι αυτός τα δικά του stand και ταμπέλες. Ο Θανάσης είχε βουτηχτεί στα χρέη αλλά εξακολουθούσε να ελπίζει. Οι πωλήσεις του όμως δεν έφταναν ποτέ το ύψος των παραγγελιών του, και δεν μπορούσε να καταλάβει το γιατί.

Μια μέρα ο Θανάσης αποφάσισε να ψωνίσει στο Σούπερ Μάρκετ ο ίδιος, γιατί η γυναίκα του έπρεπε να πάει στο σχολείο για την παραλαβή του ελέγχου των παιδιών. Είχε καιρό να πάει. Πήρε το καλαθάκι από την είσοδο και άρχισε να βολτάρει από τα ράφια. Σε κάποια στιγμή βρήκε μαγιονέζα σε συσκευασία σωληναρίου. Την έπιασε άφοβα, και την περιεργάστηκε στο χέρι του. Κάτι του θύμιζαν όλα αυτά. Την έριξε στο καλάθι, και συνέχισε προς τα κάτω. Ξαφνικά, πάγωσε. Αυτό το προϊόν το ήξερε. Ήταν κρέμα καλέντουλας. Ίδια μάρκα με αυτή που είχε στο φαρμακείο, και σε φτηνότερη τιμή! Παράτησε όπως, όπως τα ψώνια και τηλεφώνησε στο μάγκα με το κομπολόι να’ ρθει στο φαρμακείο του.
Την άλλη μέρα, να σου ο μάγκας. Ο Θανάσης τον περίμενε ανυπόμονος.

- Τι έγινε Θανασάκη; Έμαθες ότι βγάλαμε νέο προϊόν και θες και εσύ ε; Καλόμαθε η γριά στα σύκα! Μπαγασάκο!

- Καλέ μου άνθρωπε τι λες; Εγώ σε πήρα τηλέφωνο γιατί ενώ μου έταξες ότι το προϊόν θα πουλιέται στα φαρμακεία, έχουν γεμίσει τα Σούπερ Μάρκετ. Αυτό που έκανες είναι επιοικώς ανήθικο !!!!

- Και εγώ τι να σου κάνω; Ας πούλαγες όσο αυτοί, για να μη τους το έδινα...

- Μα είσαι στα καλά σου; Θα είσαι εδώ για να προστατέψεις τους ασθενείς επειδή το προϊόν σου αλληλεπιδρά με φάρμακα των ασθενών; Θα είσαι εδώ όταν σε ρωτάνε αν το χαμομήλι είναι πιο αποτελεσματικό από την καλέντουλα ή όχι; Θα είσαι εδώ εάν κάνει αλλεργία; Θα είσαι εδώ εάν χρησιμοποιηθεί από ασθενή με φαινυλκετονουρία;

- Α, καλά, εσύ παιδί μου είσαι εντελώς βλαμμένος! Αυτό το πτυχίο της φαρμακευτικής σ’ έχει αποβλακώσει. Δεν κάνεις εσύ για εμπόριο….

- Εσύ δεν κάνεις ηλίθιε για εμπόριο! Γιατί θα’ πρεπε να ξέρεις ότι το φάρμακο ανήκει στην κατηγορία των βιομηχανικών προϊόντων. Εκεί όπου η πώληση είναι προ-σω-πι-κή. Και χρειάζονται ε-πι-χει-ρή-μα-τα. Που βασίζονται σε στοι-χεί-α. Και που τα λένε με πει-θώ, και α-το-μι-κή επικοινωνία. Γιατί σ’ εμάς ο πελάτης έχει ο-νο-μα-τε-πώ-νυ-μο! Αλλά δεν φταις εσύ. Φταιω εγώ που δεν απαίτησα στοιχεία από την εταιρία σου. Φταιω εγώ που δεν άνοιξα τα βιβλία μου να ξεστραβωθώ. Φταιω εγώ που δεν ζήτησα επίσημη εκπαίδευση από την εταιρία. Φταιω εγώ που δεν έψαξα ούτε καν να βρω ποια εταιρία είναι αυτή. Φταιω εγώ που δεν κατάλαβα ότι θες το φαρμακείο μου και όχι τις ειδικές γνώσεις μου!

- Καλά ρε Θανάση, ας το κάνουμε 5%. Εξάλλου, να , έχω βλέπεις και το καινούργιο προϊόν και σε χρειάζομαι...

- Όξω ρε! Όξω! Όξω, και πες στην εταιρία σου ότι υπάρχουν και κάποιες φαρμακευτικές εταιρείες που πιστεύουν ότι το marketing του φαρμακείου, και το marketing των OTC απαιτεί τα στελέχη να σκέφτονται σαν φαρμακοποιοί και όχι σαν λαχανέμποροι! Στελέχη που να καταλαβαίνουν ότι δεν είναι μόνο η τιμή η πίστωση και η διαφήμιση του προϊόντος η βασική στρατηγική προώθησης. Είναι και το κύρος του φαρμακοποιού. Εάν η εταιρεία σου δεν τον βοηθήσει σ’ αυτό, πηγαίνετε καλύτερα να πουλήσετε στα Super Markets. Αλλά εκεί, θα σας περιμένουμε με την κίτρινη κάρτα του ΕΟΦ!

Η γέννηση του νοσοκομείου στο Βυζάντιο

Έξω έβρεχε. Οι άνθρωποι της φαρμακαποθήκης ακούμπησαν τα κασόνια με τα φάρμακα όπως-όπως στον πάγκο του φαρμακείου για να προλάβουν τη διανομή, κι έφυγαν . Ο φαρμακοποιός κοίταξε με αυστηρό βλέμμα το νέο αναλγητικό προϊόν. Μια που δεν είχε συμπεριληφθεί ακόμα στη λίστα, αποφάσισε να το αφήσει στον πάγκο μαζί με άλλες καινούργιες παραλαβές, έκλεισε το φαρμακείο και έφυγε. Το φαρμακείο που έσφυζε από ζωή, θα βυθιζόταν για τρεις ωρες στην συνηθισμένη του μεσημεριανή ησυχία. Ώσπου ξαφνικά, ακούστηκε μια γλυκιά γυναικεία φωνή από τον πάγκο:

-Και πως είπαμε ότι σε λένε;
-Scotopocream®
-Καλά, τι όνομα είναι αυτό; Τι σημαίνει Σκοτοποκρύμ;
-Σκότωσε Τον Πόνο που Κρύβεις Μέσα σου! Είμαι το νέο αναλγητικό φάρμακο.
-Εγώ είμαι η Χορτάρ Αγιουρβέρδω, κι από εδώ είναι ο φίλος μου ο Ποποκιές.
-Χαίρω πολύ! Το δικό σας όνομα , το Ποποκιές τι σημαίνει;
-Σημαίνει «Πονάει; Πόνα το κι εσύ!» Είμαι ένα μοσχοπουλημένο ομοιοπαθητικό φάρμακο. Εσύ από πού κατάγεσαι;
-Δεν ξέρω….
-Δεν μπορεί να μην ξέρεις! Εσείς τα γαλαζοαίματα φάρμακα με το ® πάντα μας ζαλίζετε με την ευγενική καταγωγή σας!
-Κοίτα, στ’ αλήθεια δεν μπορώ να σου πω γιατί δεν ξέρω. Κατάγομαι από τον βόρειο Ατλαντικό γιατί μέσα μου βρίσκεται σπερματσέτο που το παίρνουν από τις φάλαινες. Κατάγομαι όμως και από τη Μεσόγειο, μέσα μου βρίσκεται κερί μελισσών. Είμαι όμως και λουλούδι του μπαχτσέ, γιατί μέσα μου βρίσκεται σαλικυλικό μεθύλιο. Φυσικά και κατάγομαι από τον Τίρναβο γιατί έχω μέσα μου τη Λανολίνη από τα πρόβατα του . Αλλά ίσως και να κατάγομαι από την Αραβική έρημο γιατί μέσα μου έχω βαζελίνη που την παίρνουνε από τα αραβικά πετρέλαια. Μάλλον θα σου έλεγα λοιπόν ότι κατάγομαι από όλο τον κόσμο! Είμαι φάρμακο. Και ως φάρμακο, είμαι κάτοικος του πλανήτη γη. Από την γη κατάγομαι…

-Προφανώς κατάγεσαι από πολυεθνική φίλε μου- είπε με στεναχώρια η Αγιουρβέρδω.- Για να σε φτιάξουνε, σου ζαλίσανε το Κάρμα σου ψυχούλα μου! Και που να ξερες ότι τζάμπα σε φτιάξανε. Τι ξέρεις εσύ καρδιά μου από ανθρώπινες αρρώστιες;

Αυτό το «καρδιά μου» έκανε τον Ποποκιέ να ζηλέψει. Αυτή η χορτάρ Αγιουρβέρδω που την πολιορκεί τόσο καιρό, μόλις δει κανένα δυτικό φάρμακο, πιάνει αμέσως την κουβέντα. Λες και αυτός δεν είχε πολλά να πει..
-Ας τον μωρέ τον ξενέρωτο που θες και να του εξηγήσεις! Δεν καταλαβαίνει αυτός από «ψυχή μου και καρδιά μου», Δε μου λες παιδί μου! Ξέρεις να πονάς;
-Πώς μπορώ να προκαλώ πόνο κύριε Ποποκιέ αφού γεννήθηκα για να διώχνω τον πόνο;
-Από άξεστο και χωριάτη δεν περίμενα άλλη ερώτηση. Ακου μυξευαίσθητο κατασκεύασμα με ημερομηνία λήξης: Πριν έρθουν οι βάρβαροι υπήρχαν οι Έλληνες, το κατάλαβες; Κι εμείς οι Έλληνες είμαστε περήφανοι για δυο πράγματα: Για τον Ιπποκράτη, και για τον Ιπποκράτη.
-Καλά και γιατί μου το λες δυο φορές;

-Γιατί είμαι ομοιοπαθητικό φάρμακο. Τι σου ‘πα πριν; Πόνο στον πόνο, Ιπποκράτη στον Ιπποκράτη. Ακου λοιπόν: Ο Ιπποκράτης είπε το περίφημο « όμοια , ομοιω αεί πελάζειν» Για να θεραπεύσεις δηλαδή μια νόσο, θα πρέπει να προκαλέσεις λιγουλάκι από αυτήν την νόσο στον οργανισμό για να τον κάνεις να μαθαίνει να αντιμετωπίζει τη νόσο μόνος του. Αυτό είναι ένα θαύμα της Αρχαίας Ελληνικής διανόησης βουτυροκέφαλε, γιατί το να αντιμετωπίζεις εσύ ο ίδιος το πρόβλημα σου δεν είναι μόνο φαρμακευτική. Είναι στάση ζωής, είναι φιλοσοφία. Αυτό πρεσβεύω σαν ομοιοπαθητικό φάρμακο. Τη δύναμη και την ελευθερία του ανθρώπινου νού. Κατάλαβες βουτυροπαιδο;

-Θα καταλάβω καλύτερα όταν μου πεις πως τα κάνεις όλα αυτά που μου λες. Στο δικό μου κόσμο μιλάνε για σχέσεις δομής-δράσης, και για σχέσεις δόσης-αποτελέσματος……

-Ναι, κι αφού πούνε αυτές τις φαρμακίες, παρακαλάνε τον Θεό σας να κάνει το θαύμα του. Εμείς πιστεύουμε στη δύναμη του ανθρώπου και όχι στον υπερφυσικό Θεό των Χριστιανών. Πιστεύουμε στην δύναμη της ουσίας και όχι στην συγκέντρωση της και τα αλλά που μας τσαμπουνάνε οι γαλαζοαίματοι φαρμακοποιοί της βιομηχανίας. Όσο πιο πολύ μας αραιώνουν, τόσο πιο ισχυρά γινόμαστε. Αυτή είναι η δύναμη και η μαγεία της ομοιοπαθητικής. Και πήγαιναν όλα καλά , μέχρι που ήρθαν οι καταραμένοι Χριστιανοί και τα χάλασαν όλα Ο ανθρωπος, από ελεύθερος να αποφασίζει, έγινε δούλος του Θεού. Και ξημεροβραδιάζεται στα νοσοκομεία εκλιπαρώντας το Θεό να κάνει φάρμακα σαν την αφεντιά σου να δράσουν για να γίνει καλά. Ηθική το λες εσύ αυτό; Εμάς ρε οι θεοί μας ήταν όλοι βαμμένοι φαρμακάδες. Ο δικός σας Θεός όταν κατέβηκε στη γη πότε χρησιμοποίησε έστω κι ένα βοτανάκι; Να δείξει ρε, ότι υπάρχει λύση στην αρρώστια τους.

-Είναι αλήθεια Ποποκιέ ότι ο Χριστός δεν χρησιμοποίησε κανένα φάρμακο για να θεραπεύσει, γιατί δεν τον ενδιέφερε η εδώ ζωή. Αγαπούσε όμως τόσο πολύ τους ανθρώπους, που δίδασκε ότι εάν αγαπάς, μπορείς να πετύχεις τα πάντα. Στη ζωή βλέπεις, το τελευταίο πράγμα που πεθαίνει είναι η ελπίδα, και στα χρόνια σας ο μόνος που μπορούσε να διαθέτει από δαυτην ήταν ο κοσμάκης που δεν διέθετε τα τάλιρα των πλουσίων για να αγοράσει τα πανάκριβα φάρμακα. Δεν είναι τυχαίο επομένως ότι ο Θεός των Χριστιανών φαίνεται ότι προστάτευε ειδικά τους φτωχούς και τους αγράμματους. Οι πρώτοι χριστιανοί θεωρούσαν αμαρτία την λήψη φαρμάκων, γιατί νόμιζαν ότι είναι δείγμα μη πίστης στο Θεό. Και θα συνέχιζε έτσι το πράγμα, εάν οι τρεις Ιεράρχες δεν πιάνανε το βασικό υπονοούμενο της χριστιανικής διδασκαλίας: Την αγάπη.

- Και πως αποδεικνύεις ότι αγαπάς κάποιον;
-Στα δύσκολα. Εκεί που ο άλλος αρρωσταίνει και δεν πατάει ανθρωπος να τον δει γιατί φοβάται να μην κολλήσει την αρρώστια. Εκεί λοιπόν που εσείς δεν πατάγατε, πάτησαν οι Χριστιανοί, μεταφράζοντας την λέξη αγάπη σε φιλευσπλαχνία. Πρώτος λοιπόν ο Αγιοβασίλης ίδρυσε τα “πτωχεία” όπου εκεί στο όνομα του Θεού μάζευαν και νοσήλευαν τους φτωχούς, δίνοντας τους και φάρμακα. Οι τρεις ιεράρχες είχαν ήδη απαντήσει στο γιατί να δίνονται τα φάρμακα: Αφού ο Θεός δίνει ζωή στον άνθρωπο, αυτή θεωρείται Θείο Δώρο. Το φάρμακο βοηθά τον άνθρωπο να μη χάσει τη ζωή του. Άρα το φάρμακο το έδωσε ο Θεός. Άρα το φάρμακο είναι Θείο δώρο. Επομένως η χορήγηση φαρμάκων θεωρείται φιλευσπλαχνία που είναι η κλινική εικόνα της αγάπης για τον δίπλα μας. Αυτό βέβαια έπρεπε να αποδειχτεί με κλινικές μελέτες: Φαντάσου τι σάλος έγινε τα χρόνια εκείνα, όταν απεδείχθη ότι οι φτωχοί χριστιανοί που τους περιμάζευαν στο πτωχείο επιβίωναν, ενώ οι φτωχοί ειδωλολάτρες πέθαιναν επειδή οι ομοιοπαθητικοί σας δεν πούλαγαν τζάμπα φάρμακα. Και σε ρωτώ λοιπόν Ποποκιε με τη σειρά μου: Είναι ηθικό να ξέρεις ότι υπάρχει φάρμακο για μια νόσο και να μην μπορείς να το πάρεις επειδή είσαι φτωχός;

-Ναι, αλλά έτσι έμμεσα τον κάνετε χριστιανό. Εμ τότε η φιλευσπλαχνία δεν είναι αρετή, είναι πρότζεκτ.

-Πες το όπως θέλεις. Αλλο η πίστη, άλλο η θρησκεία, κι άλλο οι εκπροσωποι της. Εγώ αυτό που ξέρω είναι ότι το νοσοκομείο γεννήθηκε στο Βυζάντιο. Το ίδιο και η Νοσοκομειακή φαρμακευτική. Ο πατριάρχης Φώτιος ήξερε ο ίδιος συνταγές, που σώζονται μέχρι σήμερα, και είναι αυτός που επισημοποίησε την ύπαρξη φαρμακοφτιαχτάδικου στο υπόγειο του βυζαντινού Νοσοκομείου. Σε κείμενα του 1280 περιγράφονται θέσεις φαρμακοποιών τόσο στον ξενώνα του Λιβού, όσο και στον ξενώνα του Παντοκράτωρα.

Αντίθετα στη Δύση το παίζανε ότι ο Θεός είναι μεγάλος και θα σε κάνει ντα-ντά άμα πάρεις φάρμακο. Μετά ξυπνήσανε. Ήρθανε βλέπεις και οι Μουσουλμάνοι και τους χάλασαν τη ροδαλή τους μυτούλα. Ξέρεις φαντάζομαι, ότι ενώ στο Χριστιανισμό το υπέρτατο αγαθό είναι η αγάπη , στο Ισλάμ το αντίστοιχο υπέρτατο αγαθό είναι η γνώση….

-Ε, και;

-Τι ε, και; Η αντιγραφή των αρχαίων Ελλήνων έπεσε σύννεφο, σε βαθμό που τρέχανε οι δυτικοί να σώσουν βοτάνια και συνταγές των αρχαίων Ελλήνων για να μην τους πουν οπισθοδρομικούς. Ο Χάνεμαν ο δικός σας που τις έβρισκε νομίζεις τις ομοιοπαθητικές συνταγές, στα γαριδάκια; Μόνο που σιγά σιγά, άρχισαν να ανακαλύπτονται οι μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων, μαζί με την δομή του σώματος. Χάρις τη γνώση που συσσωρεύτηκε στα μεσαιωνικά βυζαντινά φαρμακεία των νοσοκομείων αρχίσαμε να περνάμε από το ό,τι κι ό,τι, στο ο,τι πρέπει. Έτσι, φτάσαμε σήμερα όχι μόνο να δεχόμαστε το φάρμακο ως αγαθό, αλλά να είμαστε έτοιμοι να επιμηκύνουμε ακόμα περισσότερο τη ζωή, με τη βοήθεια της μοντέρνας φαρμακευτικής βιοτεχνολογίας που μας χάρισε η Ντόλυ.

Τώρα όμως, ηταν η σειρά της Αγιουρβέρδως να διακόψει:

-Γιατί ψυχούλες μου σπάτε τα κάρμα σας μεσημεριάτικα αφού βλέπετε ότι κανείς δεν μπορεί να πείσει τον άλλον, και δε ρωτάτε το φαρμακοποιό; Ψυχοπαίδια του είμαστε και τα τρία φάρμακα, ε, κάτι παραπάνω θα ξέρει ως δημιουργός μας.

Εκείνη την ώρα μπήκε ο φαρμακοποιός . Έπεσαν με μιας και τα τρία φάρμακα επάνω του κι άρχισαν να μονολογούν, να ρωτούν , να παρακαλούν, και να απαιτούν εξηγήσεις. Κοίταξε και τα τρία φάρμακα με την ίδια περηφάνια , την ίδια στοργή, αλλά και την ίδια αυστηρότητα λέγοντας:

-Ακούστε με προσεκτικά . Είστε όλα σας χρήσιμα. Είναι καιρός νομίζω, αντί να τσακώνεστε γι αυτά που σας χωρίζουν, να καταλάβετε τι είναι αυτό που σας ενώνει. Το πρώτο πράγμα που σας ενώνει είναι ότι κλείνετε όλον τον κόσμο μέσα σας, όπως είπε η κρέμα. Το δεύτερο είναι ότι για να έχω το δικαίωμα να σας φτιάξω, αγωνίστηκαν άνθρωποι όπως ο Ιπποκράτης, ο Διοσκουρίδης, ο Γαληνός, οι τρεις ιεράρχες, ο Φώτιος, ο Χάνεμαν, ο Παράκελσος, ο Κλώντ Μπερνάρ, ο Πελετιέ, ο Παστέρ, Φλέμιγκ, και χιλιάδες άλλοι μέχρις εσχάτων. Και το τρίτο είναι ότι δημιουργηθήκατε με αποκλειστικό σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας ζωής μέσω της προάσπισης της υγείας όλων των ανθρώπων, ανεξαρτήτως, φύλου, χρώματος, θρησκείας ή επιλογών του τρόπου ζωής τους. Λοιπόν, έχετε καμία άλλη απορία;

-Ναι!- πετάχτηκε η Αγιουρβέρδω- Εσείς κύριε φαρμακοποιέ όταν αρρωσταίνετε ποιο από τα τρία παιδιά σας χρησιμοποιείτε;

Γέλασαν όλοι δυνατά και πήγαν γρήγορα στις θέσεις τους, έτοιμοι να χαρίσουν χαρά, και μόνο χαρά σε όλους.

Από τον Μακιαβέλι στα αντιοξειδωτικά

Ξύπνησε από άσχημο όνειρο. Είδε στον ύπνο του ότι μπήκε στο φαρμακείο μια κυρία και του ζήτησε μια καλή κρέμα ημέρας. Μετά του ζήτησε «κάτι για να μην την πειράζει το κάπνισμα» μια που ότι και να κάνει δεν μπορεί να το κόψει. Ύστερα του ζήτησε Νιμεσουλίδη, γιατί την «έπιανε γρήγορα». Και ξαφνικά, άρχισε να τον ρωτάει πως δρα το καθετί που είχε αγοράσει. Τότε ο φαρμακοποιός, για συντομία χρόνου της είπε ότι όλα αυτά αναστέλλουν τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου. Και τότε έγινε το «επεισόδιο»: Του πέταξε επάνω στον πάγκο μια σακούλα με ένα κόκκινο κρασί, ένα ματσάκι πράσινο τσάι, μισό κιλό παντζάρια, κι ένα κόκκινο λάχανο, κι έφυγε θυμωμένη….

Ευτυχώς, ήταν όνειρο. Δεν συμβαίνει συχνά στα φαρμακεία. Κι αυτό είτε γιατί δεν έχει καθιερωθεί ακόμη η……. ημέρα των αντιοξειδωτικών, είτε επειδή πολλοί καταναλωτές δεν ξέρουν ή δεν καταλαβαίνουν τι είναι τα αντιοξειδωτικά, είτε γιατί οι πελάτες έχουν ενημερωθεί από άλλες πηγές για τα αντιοξειδωτικά, οπότε μπαίνουν στο φαρμακείο μόνο για την προμήθεια, είτε γιατί πολλοί πελάτες αγοράζουν μάρκες κι όχι περιεχόμενο. Τέλος, υπάρχει και μια μερίδα πελατών που δεν διανοείται να προμηθευτεί αντιοξειδωτικά, μόνο και μόνο επειδή θεωρεί ότι είναι καλύτερο να κάνει κάποιος υγιεινή διατροφή παρά να λαμβάνει οποιοδήποτε φάρμακο.

Τότε γιατί να κάτσουμε και να αναλύσουμε το «όνειρο»; Τι το κακό βλέπετε στο να έχει κάποιος ενημερωθεί από μια διαφήμιση, ή μια ενημέρωση και να μπει στο φαρμακείο για να προμηθευτεί το επώνυμο προϊόν του; Και από την άλλη μεριά τι να πει κανείς για κάποιον που θέλει να κάνει υγιεινή διατροφή αντί να παίρνει χάπια και να βάζει αλοιφές; Κι αυτό κακό είναι;
Τίποτα από τα δυο δεν είναι κακό για τον ασθενή. Είναι όμως κακό για εσάς. Όχι επειδή δεν κερδίζετε χρήματα. Κάθε άλλο, Στην πρώτη μάλιστα περίπτωση δεν καταβάλετε κόπο. Το δύσκολο αυτό έργο το έχουν αναλάβει οι καμπάνιες των εταιρειών. Στη δεύτερη περίπτωση, μπορεί να μην κερδίζετε αλλά με τη συμβουλή που δίνετε είστε «υπεράνω». Και οι δυο περιπτώσεις όμως έχουν κάτι κοινό ως προς εσάς: Δεν πείθετε τον ασθενή. Γι αυτό δεν καταλάβατε ότι ο κεντρικός ήρωας του ονείρου ήσασταν εσείς και όχι η –αγενής –πελάτης σας.

Για να μπορέσετε να πείσετε πραγματικά τον ασθενή-πελάτη σας, χρειάζεται :

1. Να καταλάβετε τι ξέρει και τι άποψη έχει ο πελάτης σας για τα αντιοξειδωτικά.


2. Να καταλάβετε τι είναι εκείνο που λένε και εκείνο που δεν λένε οι διαφημίσεις για τα αντιοξειδωτικά και να το επικοινωνήσετε στον πελάτη σας


3. Να ξεδιαλύνετε μέσα σας τη διαφορά και τη συμπληρωματικότητα μεταξύ της διατροφικής και της φαρμακευτικής και να τη μεταφέρετε στον πελάτη σας.


4. Να δώστε στον πελάτη σας την κατάλληλη συμβουλή και το κατάλληλο προϊόν που δεν είναι πάντα αυτό που διαφημίστηκε, ακούστηκε ή συστήθηκε από μη-φαρμακοποιό.
   
   Η αλήθεια για τις ελεύθερες ρίζες

Όταν βλέπω, διαβάζω ή ακούω διαφήμιση για προϊόν που αναστέλλει τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου απορώ πώς καταφέρνω και ζω. Είτε πρόκειται για αντηλιακό, είτε πρόκειται για αντιρυτιδικό, είτε πρόκειται για συμπλήρωμα διατροφής, η καταστολή των ελευθέρων ριζών φαντάζει ως καθημερινός μονόδρομος γιατί χαρίζει νιάτα, υγεία, ομορφιά και μακροζωία.
Εκείνο που δεν λένε, είναι ότι το σώμα μας είναι εφοδιασμένο με το δικό του σύστημα αντιοξείδωσης. Επομένως τα αντιοξειδωτικά προϊόντα δεν αναπληρώνουν κάποιο κενό, απλά ενισχύουν το ήδη υπάρχον σύστημα. Το δεύτερο που δεν λένε είναι ότι το ίδιο μας το σώμα παράγει ελεύθερες ρίζες οξυγόνου όχι μόνο σαν παρα προϊόντα κάποιων μεταβολικών αντιδράσεων αλλά και σαν κύρια προϊόντα για την ανοσολογική του άμυνα (oxidative burst).

Και τι σημαίνουν τα παραπάνω για εσάς; Ότι ανεξάρτητα από το τι σας λέει ο επηρεασμένος από τη διαφήμιση πελάτης σας, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε ως επαγγελματίας φαρμακοποιός είναι να βεβαιωθείτε εάν πρέπει ή αν δεν πρέπει να λάβει ο ασθενής σας αντιοξειδωτικά.

φαρμακοδιατροφική των αντιοξειδωτικών

Θα το θέσω ευθέως: Διαφωνώ κάθετα και οριζόντια με την υπερ-διατροφολογική ευαισθησία. Εάν ζούσαμε μια φυσιολογική ζωή που περιλαμβάνει πολύωρη σωματική εργασία, προοδευτικότερη έκθεση στον ήλιο, περιβάλλον πνιγμένο στο πράσινο, αρκετά λιγότερο άγχος, και προπαντός τρόφιμα που προέρχονται από ζώα και φυτά που έζησαν σε φυσιολογικές συνθήκες (χωρίς χημικά λιπάσματα ορμόνες και αντιβιώσεις) τότε άρθρα σαν αυτό θα ήταν περιττά. Δυστυχώς η πραγματικότητα βρίσκεται πολύ μακριά από το όνειρο:

• Μπορείτε να εγγυηθείτε ότι τα σημερινά τρόφιμα φυτικής προέλευσης που αναπτύχθηκαν μια νύχτα σε κάποιο θερμοκήπιο περιέχουν επαρκώς τα αναγκαία αντιοξειδωτικά;


• Μπορείτε να εγγυηθείτε ότι το πεπτικό σύστημα του (υπερήλικου, ευαίσθητου ή ταλαιπωρημένου) ασθενή σας είναι σε θέση να απορροφήσει τα συστατικά αυτά;


• Έχετε αναλογιστεί ποιο είναι το κόστος της υγιεινής διατροφής; Αλήθεια τι είναι αυτό που σας κάνει τόσο σίγουρους ότι η πληθώρα των πελατών σας μπορεί να τρέφεται τόσο συχνά με ψάρι, και να αγοράζει σε καθημερινή βάση όσπρια , φρέσκα φρούτα και λαχανικά βιολογικής καλλιέργειας που είναι ακριβότερα και πιο δύσκολο να βρεθούν; Μήπως τελικά η σωστή διατροφή είναι προνόμιο των πλουσιότερων στρωμάτων;

Για τους παραπάνω και μόνο λόγους καταλαβαίνετε ότι το δίλημμα τροφές ή «χάπια» είναι ψεύτικο. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση: Θα πρέπει να συστήνετε στον πελάτη σας αντιοξειδωτικά ιδιοσκευάσματα οταν απαιτείται να συμπληρωθεί η ποσότητα των αντιοξειδωτικών που δεν παίρνει με την τροφή .

Τα αντιοξειδωτικά και ο ασθενής-πελάτης σας

Υπάρχει μια αλήθεια για τα αντιοξειδωτικά που κερδίζει πανάξια μια θέση δίπλα στην αντίστοιχη αλήθεια των καλλυντικών: Και τα δυο πουλάνε ελπίδα. Γιατί εάν η αποτελεσματικότητα τους ήταν άμεση και πασιφανής, θα τα κατατάσσαμε στα φάρμακα και όχι στα συμπληρώματα διατροφής. Από ότι γνωρίζω, μόνο δυο ουσίες έχουν καταφέρει να καταταχθούν στα φάρμακα: Η Νιμεσουλίδη, που ανήκει στην κατηγορία των μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών, και η Ν-ακετυλοκυστεΐνη που αποτελεί μεταξύ άλλων το ειδικό αντίδοτο για τη δηλητηρίαση από την παρακεταμόλη. Η βιταμίνη Ε κατατάσσεται στα φάρμακα αλλά όχι λόγω της αντιοξειδωτικής της δράσης. Τέλος, το λυκοπένιο πρόκειται στο μέλλον να λάβει έγκριση για την πρόληψη του καρκίνου του παχέως εντέρου και του καρκίνου του προστάτη, σε δόσεις όμως αρκετά υψηλότερες.

Ο πελάτης σας όμως δεν μπορεί να περιμένει να…αρρωστήσει. Γνωρίζει πολύ καλά ότι «κάτι δεν κάνει καλά». Είτε καπνίζει, είτε δεν τρέφεται σωστά, είτε δεν γυμνάζεται, είτε γυμνάζεται με υπερβάλλοντα ζήλο, είτε απλά γερνά. Και θέλει να προσφέρει ένα δώρο στο σώμα του επειδή συστηματικά δεν το σέβεται. Ταυτόχρονα θέλει να προσφέρει ελπίδα στο μυαλό του αφού οι πάντες τον έχουν ενημερώσει ότι ο τρόπος ζωής που κάνει θα τον φέρει σύντομα πιο κοντά στην ασθένεια και πιο μακριά από την υγεία. Εκτός εάν πάρει κάτι που θα παρατείνει περισσότερο τα χρόνια που θα είναι όμορφος και υγιής. Και εδώ είναι που η διαφήμιση του θολώνει το μυαλό. Άλλοι του λένε να πάρει βιταμίνες, άλλοι του λένε να πάρει αμινοξέα, άλλοι του λένε να πάρει μαγικά βοτάνια ευεξίας, και άλλοι αντιοξειδωτικά. Και μέσα σε όλα αυτά, όλο και κάποιο φάρμακο θα παίρνει.
Έτσι, ο πελάτης σας ακόμη κι όταν ζητάει κάτι επώνυμο, στην ουσία περιμένει από εσάς μια επιβεβαίωση ή μη- του τρόπου σκέψης του, που τον οδήγησε στην αγορά ενός αντιοξειδωτικού προϊόντος.


Δια ταύτα…….

βήμα 1ο Βεβαιωθείτε ότι ο πελάτης σας έχει ένδειξη για να πάρει αντιοξειδωτικά (πχ είναι καπνιστής, δεν κάνει υγιεινή διατροφή), είτε εμφανίζει κάποια ιδιαιτερότητα (πχ εμφανίζει υπερτροφία προστάτη, εχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου, διαβήτη, Alzheimer, κλπ)

Βήμα 2ο Βεβαιωθείτε ότι δεν υπάρχει αντένδειξη για τη λήψη αντιοξειδωτικών από τον πελάτη σας (πχ αλληλεπιδράσεις με φάρμακα που τυχόν λαμβάνει, είτε δυσανεξία σε κάποια αντιοξειδωτικά)

Βήμα 3ο Επιλέξτε το κατάλληλο αντιοξειδωτικό για τον πελάτη σας, λαμβάνοντας κατά νου τις δυο παραπάνω παραμέτρους των ενδείξεων και των αντενδείξεων. Για παράδειγμα οι καπνιστές δεν πρέπει να λαμβάνουν καροτενοειδή και γενικά τη βιταμίνη Α και τα παράγωγα της επειδή ενέχεται κίνδυνος καρκινογένεσης. Όσοι έχουν βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του προστάτη ή του παχέως εντέρου μπορούν να λαμβάνουν λυκοπένιο. Όσοι βρίσκονται σε αγωγή με στατίνες, θα πρέπει να λαμβάνουν συνένζυμο Q. Για τους καπνιστές και τους ασθματικούς η βιταμίνη C είναι ένα θαυμάσιο αντιοξειδωτικό. . Για τους αθλητές θα χρειαστεί μείγμα αντιοξειδωτικών, όπως και για εκείνους που επιμελώς προτιμούν τα λιπαρά γεύματα

Βήμα 4ο Εξηγείστε στον πελάτη σας γιατί τον συμβουλεύετε να λάβει συμπλήρωμα διατροφής σε συνδυασμό με την υγιεινή διατροφή όπως αναφέρθηκε παραπάνω

Βήμα 5ο Εξηγήστε στον πελάτη σας ότι σε αντίθεση με αυτά που λένε κάποιες διαφημίσεις δεν θα δει καμία απτή διαφορά στην πράξη διότι τα συγκεκριμένα ιδιοσκευάσματα δεν είναι φάρμακα. Είναι συμπληρώματα διατροφής. Τα λαμβάνει είτε γιατί δεν κάνει υγιεινή διατροφή είτε γιατί λείπουν από την «υγιεινή» του διατροφή. Το μακροπρόθεσμο όφελος όμως γι αυτό, θα είναι περισσότερα έτη υγείας.

Βήμα 6ο Εξηγείστε στον πελάτη ότι απαραίτητη προϋπόθεση για να έχει συγκεκριμένο όφελος από την αντιοξειδωτική αγωγή είναι η χρόνια συστηματική λήψη της.

Εαν τα βήματα αυτά σας φαίνονται βουνό, θυμηθείτε μια πολυ απλή αρχή: Αφήστε τα νεφρά του πελάτη σας ήσυχα! Δεν χρειάζεται να του χορηγείτε υψηλές ποσότητες αντιοξειδωτικών! Εξάλλου συμπληρώματα διατροφής είναι και όχι υποκατάστατα.

Συμπεράσματα

• Τα αντιοξειδωτικά τείνουν να ξεπεράσουν τα καλλυντικά και τα πολυβιταμινούχα ως προς την πώληση ελπίδας. Αποτελούν μια ακόμη εφαρμογή της αρχής του Μακιαβέλι ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα.


• Η πώληση ελπίδας και μόνο-μέσω της διαφήμισης- αποτελεί φαινόμενο placebo, κι αυτό αδικεί τα αντιοξειδωτικά.


• Ο ρόλος του φαρμακοποιού στα αντιοξειδωτικά είναι κεφαλαιώδους σημασίας: Παίρνει στα χέρια του συστατικά τροφής, και τα μεταχειρίζεται σαν να ήταν φάρμακο για το όφελος του πελάτη του, διαλέγοντας γι αυτόν την κατάλληλη ουσία, την κατάλληλη δοσολογία, και την κατάλληλη φαρμακοτεχνική τροφή. Αυτό δεν το κάνει ούτε το θερμοκήπιο κτηνωδών λαχανικών, ούτε το γενικό χημείο του κράτους, ούτε καμία υπηρεσία ελέγχου τροφίμων. Αυτό δεν μπορεί όμως να το κάνει ούτε ο ασθενής από μόνος του γιατί δεν ξέρει εάν το προτεινόμενο από τη διαφήμιση ιδιοσκεύασμα είναι κατάλληλο ή όχι για την ατομική του περίπτωση.

Για να μπορέστε όμως ως φαρμακοποιοί να βοηθήσετε πραγματικά τον πελάτη σας, θα πρέπει στην περίπτωση των αντιοξειδωτικών να εφαρμόσετε μια ακόμη αρχή του Μακιαβέλι: Στον πελάτη σας, στο ζήτημα των αντιοξειδωτικών, δεν πρέπει να λέτε ό,τι ξέρετε. Πρέπει όμως να ξέρετε τι λέτε!